Düzbucaqlı üçbucağın sahəsi
Sahə .
Düzbucaqlı üçbucaqda düz bucağı əmələ gətirən iki tərəf katetlər adlanır və bu iki katet bir-birinə perpendikulyardır. Məhz buna görə istənilən kateti əsas (baza), digərini isə hündürlük kimi götürmək olar — beləliklə düzbucaqlı üçbucağın sahəsini tapmaq üçün xüsusi düstur var: , yəni iki katetin hasilinin yarısı. Bu, əslində düzbucaqlının sahə düsturunun () yarısıdır, çünki hər düzbucaqlı üçbucaq bir düzbucaqlının diaqonal üzrə yarısıdır. Sahəni hesablayarkən iki katetin uzunluqlarını vurub, nəticəni -yə bölmək kifayətdir; bunun üçün hipotenüzün uzunluğuna ehtiyac yoxdur. Praktiki məsələlərdə bəzən üç tərəfin hamısı (məsələn, hipotenüz də) verilir, lakin sahəni hesablamaq üçün yalnız iki katetdən istifadə etmək lazımdır — hipotenüzü katet yerinə işlətmək tez-tez rast gəlinən səhvdir. Sahə vahidləri həmişə kvadrat vahiddir (sm², m² və s.). Əks məsələdə isə sahə və bir katet məlumdursa, digər katet düsturu ilə tapılır. Nəticə heç vaxt mənfi olmur və çox vaxt tam ədəd və ya sadə onluq kəsr şəklində alınır.
Məsələn: katetləri sm və sm olan düzbucaqlı üçbucağın sahəsi sm²-dir.
Qaydalar
- 1Düzbucaqlı üçbucağın sahəsi iki katetin hasilinin yarısına bərabərdir: .
- 2Katetlər bir-birinə perpendikulyar olduğundan onlardan biri əsas, digəri isə hündürlük kimi götürülür.
- 3Sahəni hesablamaq üçün hipotenüzün uzunluğu lazım deyil, yalnız iki katet kifayətdir.
- 4Sahə vahidi həmişə kvadrat vahiddir (sm², m² və s.); vahidləri toplamazdan/vurmazdan əvvəl eyniləşdirin.
- 5Əks məsələdə sahə və bir katet məlumdursa, digər katet düsturu ilə tapılır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir