Alınma sözlərin yazılışı
Başqa dillərdən keçmiş sözlərin düzgün yazılışı.
Alınma sözlər başqa dillərdən — ərəb, fars, rus, Avropa dilləri və s. — Azərbaycan dilinə keçmiş sözlərdir. Bu sözlər bir sıra xüsusiyyətlərə görə yerli sözlərdən fərqlənir. Ən başlıca fərq ondan ibarətdir ki, alınma sözlər çox vaxt Azərbaycan dilinin ahəng qanununa tabe olmur: məsələn, «traktor», «problem», «internet» kimi sözlərdə saitlər ahəng qanunu ilə uyğunlaşmır. Bundan başqa, alınma sözlərdə bəzən Azərbaycan dili üçün xarakter olmayan samit birləşmələri işlədilir (məs. «plan», «klass», «sport»). Bu sözlərə şəkilçi artırarkən şəkilçinin hansı formasını seçmək üçün sözün son hecasındakı saitə baxılır: «traktor-a», «plan-lar», «klass-da». Alınma sözlər dilin söz fondunu zənginləşdirir; onları düzgün yazmaq üçün sözün orijinal formasını, yəni standart yazılışını yadda saxlamaq lazımdır.
Məsələn, «problem» sözü «probelm» yox, məhz «problem» şəklində yazılır və ona «-lər» şəkilçisi artırılaraq «problemlər» forması düzgün olur.
Qaydalar
- 1Alınma sözlər başqa dillərdən Azərbaycan dilinə keçmiş sözlərdir və onların yazılışı orijinal formaya uyğun olaraq standartlaşdırılmışdır.
- 2Alınma sözlərin çoxu ahəng qanununa tabe olmur: eyni sözdə həm incə, həm də qalın saitlər ola bilər (məs. «traktor», «problem», «telefon»).
- 3Alınma sözlərə şəkilçi artırarkən sözün son hecasındakı saitə uyğun şəkilçi forması seçilir (məs. «plan → plana», «klass → klassda»).
- 4Alınma sözlərdə bəzən Azərbaycan dili üçün xarakter olmayan samit birləşmələri olur; bu samitlər sözün başında da işlənə bilər (məs. «sport», «stəkan», «shkaf»).
- 5Alınma sözlər yazılarkən orijinal yazılışdan irəli gələn hərflər saxlanılır; sözü azərbaycancalaşdırmaq cəhdi yanlış formalar yaradır (məs. «kitabxana» düzgün, «ketebxana» yanlışdır).
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir