az6-4.1· Fəsil 4: Sifət· ~13 dəq

Sifət və mənaca növləri

Əlamət/keyfiyyət bildirən sözlər; əsli və nisbi sifət.

Sifət əşyanın əlamətini, keyfiyyətini bildirən əsas nitq hissəsidir; «necə?», «nə cür?», «hansı?» suallarına cavab verir. Sifətin iki əsas mənaca növü var: əsli sifət və nisbi sifət. Əsli sifət əşyanın birbaşa, özünəxas əlamətini bildirir — rəng (qırmızı, sarı, ağ), ölçü (böyük, kiçik, uzun, qısa), keyfiyyət (yaxşı, pis, isti, soyuq, şirin, acı). Nisbi sifət isə əşyanın başqa bir əşya, material, zaman, yer və ya xüsusiyyətlə əlaqəsindən yaranan əlaməti bildirir: «dəmir qapı» (materialdan), «payızlıq palto» (mövsümdən), «daşlı yol» (içindəki maddədən). Nisbi sifətlər adətən -lı/-li/-lu/-lü, -lıq/-lik/-luq/-lük, yaxud şəkilçisiz (dəmir, gümüş, qızıl) şəkildə işlənir. Sifəti isimdən fərqləndirmək vacibdir: isim əşyanı bildirib «kim?» və «nə?» suallarına cavab verir, sifət isə əşyanın əlamətini bildirib «necə?» sualına cavab verir.

📌Nümunə

Məsələn: «Gözəl bağda qırmızı çiçəklər açmışdı» cümləsində «gözəl» (necə bağ?) və «qırmızı» (necə çiçəklər?) — hər ikisi əsli sifətdir.

Qaydalar

  1. 1Sifət əşyanın əlamətini, keyfiyyətini bildirir; «necə?», «nə cür?», «hansı?» suallarına cavab verir.
  2. 2Əsli sifət əşyanın birbaşa əlamətini bildirir: rəng (qırmızı, sarı), ölçü (böyük, uzun), keyfiyyət (yaxşı, isti, şirin).
  3. 3Nisbi sifət əşyanın başqa bir əşya, material və ya xüsusiyyətlə əlaqəsindən yaranan əlaməti bildirir: dəmir qapı, payızlıq palto, daşlı yol.
  4. 4Nisbi sifətlər -lı/-li/-lu/-lü, -lıq/-lik şəkilçiləri ilə, yaxud şəkilçisiz (dəmir, gümüş, qızıl) formada işlənə bilər.
  5. 5Sifəti isimdən fərqləndirin: isim «kim?» / «nə?» sualına, sifət isə «necə?» / «hansı?» sualına cavab verir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir