Sifətin müqayisə dərəcələri
Adi, müqayisə və üstünlük dərəcəsi.
Sifət əşyanın əlamətini bildirən nitq hissəsidir və «necə?», «hansı?» suallarına cavab verir. Sifətin üç müqayisə dərəcəsi var. Adi dərəcə əlaməti heç bir artıq-əskik olmadan bildirir: «isti», «gözəl», «hündür». Müqayisə dərəcəsi əlamətin daha çox (çoxaltma) və ya bir qədər az (azaltma) olduğunu göstərir. Çoxaltma «daha» sözü ilə («daha isti»), azaltma isə «-ca/-cə», «-ımtıl/-imtil/-umtul/-ümtül», «-ışı/-isi/-usu/-üsü» kimi şəkilçilər vasitəsilə («sarımtıl», «ağımtıl», «böyücək») ifadə olunur. Üstünlük dərəcəsi əlamətin hamıdan çox olduğunu bildirir; «ən» sözü ilə («ən isti», «ən gözəl») və ya sözkökünün ilk hecasının təkrarlanması ilə («bəp-bəyaz», «gömgöy», «tünd-qırmızı») yaranır. Dərəcəni tanımaq üçün önə gələn söz («daha», «ən») və ya şəkilçini diqqətlə analiz etmək lazımdır.
Məsələn: «Bu gün hava dünənkindən daha soyuqdur» cümləsində «daha soyuq» müqayisə dərəcəsidir, «ən soyuq ay» ifadəsində isə «ən soyuq» üstünlük dərəcəsidir.
Qaydalar
- 1Adi dərəcə əlaməti olduğu kimi bildirir, heç bir əlavə söz və ya şəkilçi qəbul etmir: gözəl, böyük, isti.
- 2Müqayisə dərəcəsinin çoxaltma forması «daha» sözü ilə yaranır: daha gözəl, daha isti.
- 3Müqayisə dərəcəsinin azaltma forması «-ca/-cə», «-ımtıl/-imtil», «-ışı/-isi» kimi şəkilçilər ilə yaranır: gözəlcə, sarımtıl, ağımtıl.
- 4Üstünlük dərəcəsi «ən» sözü ilə yaranır: ən gözəl, ən böyük, ən isti.
- 5Üstünlük dərəcəsi həmçinin ilk hecayı təkrarlamaqla yaranır: bəp-bəyaz, gömgöy, tünd-qırmızı, sapsarı.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir