bio6-2.1· II Bölmə: Orqanizmlərin hüceyrəvi quruluşu. Toxumalar, orqanlar və orqanlar sistemi· ~13 dəq

Laboratoriya avadanlıqları

Mikroskop və biologiya laboratoriyasının əsas alətləri.

Biologiya laboratoriyasında canlı orqanizmləri, onların hüceyrə və toxumalarını öyrənmək üçün müxtəlif avadanlıq və alətlərdən istifadə olunur. Ən vacib cihaz MİKROSKOPDUR — o, kiçik obyektləri (hüceyrələri, mikroorqanizmləri) böyüdüb gözlə görünən hala gətirir. Mikroskopun əsas hissələri bunlardır: OKULYAR (gözə yaxın olan yuxarı hissə — baxış linzası), OBYEKTİV (obyektə yaxın olan aşağı hissə — nümunəyə yönələn linzalar sistemi), GÜZGÜ və ya İŞIQ MƏNBƏYİ (işığı nümunənin üzərinə yönəldir) və ƏŞYA MASASI (preparatın qoyulduğu səth). Mikroskopun ümumi böyütmə qabiliyyəti okulyar və obyektiv böyütmələrinin hasilinə bərabərdir. Mikroskopdan başqa laboratoriyada BÖYÜDÜCÜ ŞÜŞƏ (LUPA — sadə böyüdücü), PREPARAT ŞÜŞƏSİ (predmet şüşəsi — nümunə qoyulan lövhə) və ÖRTÜCÜ ŞÜŞƏ (nümunənin üzərinə qoyulan nazik şüşə), PİNSET (kiçik nümunələri tutmaq üçün), SKALPEL (kəsici alət) və SINAQ ŞÜŞƏSİ (mayeləri saxlamaq, qızdırmaq üçün) kimi alətlər istifadə olunur. Laboratoriyada iş zamanı təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl edilməli, şüşə alətlər sındırılmamaq üçün ehtiyatla işlədilməli, kəsici alətlərdən yalnız müəllimin göstərişi ilə istifadə olunmalıdır.

📌Nümunə

Məsələn: bir soğanın qabığından nazik təbəqə preparat şüşəsinin üzərinə qoyulur, örtücü şüşə ilə örtülür, əşya masasına yerləşdirilir və mikroskopun obyektiv/okulyar linzaları vasitəsilə böyüdülərək hüceyrə quruluşu müşahidə edilir.

Qaydalar

  1. 1Mikroskopun əsas hissələri: okulyar (gözə yaxın yuxarı linza), obyektiv (obyektə yaxın aşağı linza), güzgü/işıq mənbəyi (işıqlandırma) və əşya masasıdır (preparatın qoyulduğu səth).
  2. 2Mikroskopun ümumi böyütmə qabiliyyəti okulyarın böyütməsi ilə obyektivin böyütməsinin hasilinə bərabərdir: Ümumi böyütmə = Okulyar × Obyektiv.
  3. 3Böyüdücü şüşə (lupa) sadə tək linzalı alətdir, mikroskop isə okulyar və obyektiv olmaqla bir neçə linza sistemindən ibarət mürəkkəb cihazdır — onlar eyni deyil.
  4. 4Preparat şüşəsi (predmet şüşəsi) nümunənin qoyulduğu qalın şüşə, örtücü şüşə isə nümunənin üzərinə örtülən nazik şüşədir — mikroskopla baxmazdan əvvəl preparat məhz bu şəkildə hazırlanır.
  5. 5Laboratoriyada təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl edilməli, şüşə alətlər ehtiyatla işlədilməli, kəsici alətlərdən (skalpel) yalnız müəllimin göstərişi ilə istifadə olunmalıdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq