Biologiya — 6-cı sinif

6-cı sinif biologiyası: canlıların əsas xüsusiyyətləri və təsnifatı, hüceyrənin ümumi quruluşu, bitki və heyvan toxumaları, bitkilərin vegetativ (kök, gövdə, yarpaq) və generativ (çiçək, toxum, meyvə) orqanları, dayaq-hərəkət/qidalanma/tənəffüs, maddələrin daşınması/ifrazat/çoxalma/inkişaf, ekoloji qarşılıqlı təsir və Azərbaycan qoruqları, bitki və heyvanların insan həyatındakı rolu — 8 bölmə, 53 mövzu.

I Bölmə: Biologiyanın tədqiqat obyektləri

bio6-1.1

Vətənimizin təbiəti

Azərbaycanın təbii müxtəlifliyi və canlılar aləmi.

✓ hazır
bio6-1.2

Biologiya canlı orqanizmləri öyrənən elmdir

Biologiyanın predmeti və sahələri.

✓ hazır
bio6-1.3

Canlı orqanizmlərin əsas xüsusiyyətləri

Qidalanma, tənəffüs, çoxalma, böyümə, qıcıqlanma.

✓ hazır
bio6-1.4

Canlıların təsnifatı

Aləmlər: bakteriyalar, göbələklər, bitkilər, heyvanlar.

✓ hazır
bio6-1.5

İnsanın təsnifat sistemində yeri

İnsan — heyvanlar aləminin nümayəndəsi.

✓ hazır

II Bölmə: Orqanizmlərin hüceyrəvi quruluşu. Toxumalar, orqanlar və orqanlar sistemi

bio6-2.1

Laboratoriya avadanlıqları

Mikroskop və biologiya laboratoriyasının əsas alətləri.

✓ hazır
bio6-2.2

Hüceyrənin ümumi quruluşu

Membran, sitoplazma, nüvə.

✓ hazır
bio6-2.3

Prokariot orqanizmlər

Bakteriyalar — nüvəsiz birhüceyrəlilər.

✓ hazır
bio6-2.4

Bakteriyaların yayılması və təbiətdə rolu. Xəstəliktörədən bakteriyalar. Viruslar

Faydalı və zərərli bakteriyalar, viruslar.

✓ hazır
bio6-2.5

Hüceyrələrin bölünməsi və inkişafı

Hüceyrənin bölünərək çoxalması və orqanizmin böyüməsi.

✓ hazır
bio6-2.6

Birhüceyrəli və çoxhüceyrəli orqanizmlər

Tək hüceyrəli və çoxhüceyrəli quruluş.

✓ hazır
bio6-2.7

Bitkinin törədici, örtük və mexaniki toxumaları

Meristem, epidermis və möhkəmləndirici toxumalar.

✓ hazır
bio6-2.8

Bitkinin ötürücü, əsas və ifrazat toxumaları

Ksilem/floem, əsas toxuma və ifrazat toxumaları.

✓ hazır
bio6-2.9

Heyvan toxumaları

Epitel, birləşdirici, əzələ və sinir toxumaları.

✓ hazır
bio6-2.10

Heyvanların orqanları və orqanlar sistemi

Orqan və orqanlar sisteminin ümumi anlayışı.

✓ hazır

III Bölmə: Bitkilərin vegetativ orqanları

bio6-3.1

Çiçəkli bitkilərin əsas orqanları

Vegetativ və generativ orqanlar.

✓ hazır
bio6-3.2

Zoğ və tumurcuğun quruluşu. Tumurcuğun inkişafı

Zoğ, tumurcuq növləri və inkişafı.

✓ hazır
bio6-3.3

Gövdənin daxili quruluşu

Qabıq, kambi, odun və özək qatları.

✓ hazır
bio6-3.4

Yarpağın xarici quruluşu. Yarpaqların düzülüşü

Yarpaq ayası, sapı, damarlanma və düzülüş tipləri.

✓ hazır
bio6-3.5

Yarpağın hüceyrəvi quruluşu

Epidermis, mezofil və ağızcıqlar (устьица).

✓ hazır
bio6-3.6

Kökün quruluşu. Kökün növləri və sistemləri

Kök tükcükləri, əsas/yan/əlavə kök, kök sistemləri.

✓ hazır
bio6-3.7

Bitkinin orqanlarının yeraltı şəkildəyişmələri

Kök yumrusu, soğanaq, kökümsov.

✓ hazır
bio6-3.8

Bitkinin orqanlarının yerüstü şəkildəyişmələri

Bığcıqlar, tikanlar, sürünən zoğlar — mənşəyə görə fərqləndirilməsi.

✓ hazır

IV Bölmə: Bitkilərin generativ orqanları

bio6-4.1

Çiçək

Çiçəyin hissələri: ləçək, kasa, erkəkcik, dişicik.

✓ hazır
bio6-4.2

Çiçək qrupları

Sadə və mürəkkəb çiçək qrupları (topa).

✓ hazır
bio6-4.3

Toxumun quruluşu

Toxum qabığı, endosperm, rüşeym.

✓ hazır
bio6-4.4

Meyvə

Meyvənin əmələ gəlməsi və növləri.

✓ hazır

V Bölmə: Canlılarda dayaq, hərəkət, qidalanma və tənəffüs

bio6-5.1

Canlı orqanizmlərdə hərəkət və dayaq sistemi

Hərəkətin canlılar aləmindəki müxtəlifliyi.

✓ hazır
bio6-5.2

Bitkilərdə dayaq sistemi

Mexaniki toxuma və turqor təzyiqi.

✓ hazır
bio6-5.3

Bitkilərin yeraltı qidalanması

Su və mineral maddələrin kökdən mənimsənilməsi.

✓ hazır
bio6-5.4

Bitkilərin havadan qidalanması. Fotosintez

Fotosintezin ümumi tənliyi və mənası.

✓ hazır
bio6-5.5

Heyvanların qidalanması

Ot yeyən, ətyeyən və hər şey yeyən heyvanlar.

✓ hazır
bio6-5.6

Bakteriya və göbələklərin qidalanması

Saprofit, simbiotik və parazit qidalanma.

✓ hazır
bio6-5.7

Bitkilərdə tənəffüs

Bitkinin daimi tənəffüsü — oksigen udma, karbon qazı vermə.

✓ hazır
bio6-5.8

Heyvanlarda tənəffüs

Dəri, qəlsəmə, traxeya və ağciyər tənəffüsü.

✓ hazır

VI Bölmə: Orqanizmlərdə maddələrin daşınması, ifrazat, çoxalma və inkişaf

bio6-6.1

Bitkilərdə suyun buxarlandırılması. Xəzan

Transpirasiya və yarpaqların tökülməsi.

✓ hazır
bio6-6.2

Heyvanlarda daşıyıcı sistem

Qan-dövranı sisteminin ümumi anlayışı.

✓ hazır
bio6-6.3

İfrazat

Canlılarda tullantı maddələrin xaric edilməsi.

✓ hazır
bio6-6.4

Qeyri-cinsi çoxalma

Bölünmə, tumurcuqlanma, sporla çoxalma.

✓ hazır
bio6-6.5

Çiçəkli bitkilərdə vegetativ çoxalma

Peyvənd, qələmləmə, soğanaqla çoxalma.

✓ hazır
bio6-6.6

Tozlanma

Öz-özünə və çarpaz tozlanma, tozlayıcı vasitələr.

✓ hazır
bio6-6.7

Orqanizmlərin cinsi çoxalması

İki valideynin qametlərinin birləşməsi.

✓ hazır
bio6-6.8

Toxumun cücərməsi

Cücərmə şərtləri və mərhələləri.

✓ hazır
bio6-6.9

Heyvanlarda böyümə və inkişaf

Düz və dolayı (metamorfoz) inkişaf.

✓ hazır

VII Bölmə: Orqanizm və təbii birliklərə mühitin təsiri

bio6-7.1

Canlı orqanizmlərin məskunlaşması və yayılması

Yaşayış mühiti tipləri.

✓ hazır
bio6-7.2

Orqanizmlərin mühitlə qarşılıqlı təsiri

Ekoloji amillər: abiotik və biotik.

✓ hazır
bio6-7.3

Təbii birliklər

Meşə, çəmən, göl kimi təbii birliklər.

✓ hazır
bio6-7.4

İnsan və canlı təbiət

İnsan fəaliyyətinin təbiətə təsiri.

✓ hazır
bio6-7.5

Azərbaycan qoruqları

Milli parklar və qoruqların əhəmiyyəti.

✓ hazır

VIII Bölmə: Bitki və heyvanların insan həyatında rolu

bio6-8.1

Mədəni bitkilərin insan həyatında əhəmiyyəti

Taxıl, tərəvəz, meyvə və texniki bitkilər.

✓ hazır
bio6-8.2

Dərman bitkiləri

Müalicəvi bitkilər və istifadə qaydaları.

✓ hazır
bio6-8.3

Heyvanların əhliləşdirilməsi və insan həyatında rolu

Ev heyvanları, maldarlıq və faydaları.

✓ hazır
bio6-8.4

Canlıların insan sağlamlığında rolu. Düzgün qidalanma

Balanslaşdırılmış qidalanma və sağlamlıq.

✓ hazır