Heyvanların orqanları və orqanlar sistemi
Orqan və orqanlar sisteminin ümumi anlayışı.
Orqan — müəyyən funksiyanı yerinə yetirmək üçün bir neçə toxumanın birləşərək əmələ gətirdiyi bədən hissəsidir. Toxuma eyni quruluşa və funksiyaya malik hüceyrələr qrupudur, orqan isə fərqli toxumaların birgə işlədiyi mürəkkəb strukturdur.
Məsələn, ürək bir orqandır — o, əzələ toxumasından (yığılmaq üçün), birləşdirici toxumadan (dəstək və forma üçün) və sinir toxumasından (idarəedici impulsları qəbul etmək üçün) ibarətdir. Orqanlar sistemi isə ümumi bir funksiyanı yerinə yetirmək üçün birləşmiş bir neçə orqan qrupudur. Məsələn, həzm sistemi ağız, qida borusu, mədə, bağırsaq kimi orqanlardan ibarət olub qidanın qəbulu, parçalanması və sorulmasını təmin edir. Orqanizmin quruluş iyerarxiyası belədir: hüceyrə → toxuma → orqan → orqanlar sistemi → orqanizm. Hər bir səviyyə əvvəlkindən daha mürəkkəbdir. Heyvanların əsas orqanlar sistemlərinə həzm, tənəffüs, qan-dövranı, sinir, dayaq-hərəkət və ifrazat sistemləri aiddir — hər bir sistemin özünəməxsus funksiyası var. Məsələn: mədə həzm sisteminin bir orqanıdır; həzm sistemi isə qidanı parçalayıb orqanizmə faydalı maddələri çatdıran orqanlar qrupudur.
Qaydalar
- 1Orqan — müəyyən funksiyanı yerinə yetirmək üçün bir neçə müxtəlif toxumanın birləşməsindən əmələ gələn bədən hissəsidir.
- 2Orqanlar sistemi — ümumi bir funksiyanı yerinə yetirmək üçün birləşmiş orqanlar qrupudur.
- 3Orqanizmin quruluş iyerarxiyası kiçikdən böyüyə: hüceyrə → toxuma → orqan → orqanlar sistemi → orqanizm.
- 4Hər orqan öz funksiyasını yerinə yetirə bilmək üçün bir neçə toxuma növündən təşkil olunmuşdur.
- 5Heyvanlarda əsas orqanlar sistemləri bunlardır: həzm, tənəffüs, qan-dövranı, sinir, dayaq-hərəkət və ifrazat sistemləri.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir