Heyvan toxumaları
Epitel, birləşdirici, əzələ və sinir toxumaları.
Heyvan (və insan) orqanizmində dörd əsas toxuma növü mövcuddur: EPİTEL, BİRLƏŞDİRİCİ, ƏZƏLƏ və SİNİR TOXUMASI. Epitel toxuması bədənin səthini (dəri) və daxili orqanların daxili səthini (mədə, bağırsaq divarı) örtür — onun əsas funksiyası QORUMAQDIR. Birləşdirici toxuma orqanizmdə ən müxtəlif toxuma növüdür: sümük, qığırdaq, qan, piy toxuması bura aiddir — orqanları bir-birinə BAĞLAYIR, DAYAQ verir, QİDALANDIRMA funksiyası daşıyır. Əzələ toxuması YIĞILMA qabiliyyətinə malikdir — bütün növ hərəkətləri (ətrafların hərəkəti, ürək döyüntüsü, daxili orqanların işi) təmin edir. Sinir toxuması QICIQLANMA və İMPULS ötürmə qabiliyyətinə malikdir — orqanizmin xarici və daxili mühitdən siqnallar almasını, onları emal edib cavab təşkil etməsini, yəni bədənin İDARƏETMƏSİNİ təmin edir. Hər toxuma özünəməxsus hüceyrə formasına və funksiyasına malikdir — məsələn, əzələ hüceyrələri uzunsovdur (yığılma üçün), sinir hüceyrələri uzun çıxıntılara malikdir (impuls ötürmək üçün).
Məsələn: dərinin üst qatı epitel toxumasıdır — bədəni mikroblardan qoruyur, onurğa sütunu birləşdirici toxumaya aid sümüklərdən ibarətdir, qol əzələləri əzələ toxuması sayəsində yığılır, gözə düşən işıq siqnalının beyinə ötürülməsi isə sinir toxuması vasitəsilə həyata keçir.
Qaydalar
- 1Epitel toxuması bədənin SƏTHİNİ (dəri) və daxili orqanların daxili səthini ÖRTÜR — əsas funksiyası QORUMAQDIR; yığılmır, impuls ötürmür.
- 2Birləşdirici toxuma geniş toxuma qrupudur — SÜMÜK, QIĞIRDAQ, QAN, PİY toxuması buna aiddir; orqanları BİRLƏŞDİRİR, DAYAQ verir, QİDALANDIRIR.
- 3Əzələ toxuması YIĞILMA qabiliyyətinə malik yeganə toxumadır — bütün növ HƏRƏKƏTLƏRİ (ətraflar, ürək, daxili orqanlar) təmin edir.
- 4Sinir toxuması QICIQLANMA və İMPULS ÖTÜRMƏ qabiliyyətinə malikdir — orqanizmin İDARƏETMƏSİNİ (siqnal qəbulu, emalı, cavab) təmin edir.
- 5Ümumi səhvlər: QAN əzələ toxuması DEYİL — qan BİRLƏŞDİRİCİ toxumadır (maye hüceyrəarası maddəyə malikdir); EPİTEL toxuması hərəkətlə əlaqəli DEYİL — epitel ÖRTÜK/QORUMA, əzələ HƏRƏKƏT funksiyası daşıyır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir