Bakteriyaların yayılması və təbiətdə rolu. Xəstəliktörədən bakteriyalar. Viruslar

Bakteriyalar Yerin ən geniş yayılmış canlılarıdır — onlar torpaqda, suda, havada, hətta canlı orqanizmlərin daxilində belə rast gəlinir. Bakteriyaların böyük əksəriyyəti faydalı və ya zərərsizdir. Çürüdücü bakteriyalar ölü üzvi qalıqları (bitki və heyvan qalıqlarını) parçalayaraq torpağı minerallarla zənginləşdirir — bu, təbiətdə maddələr dövranının vacib hissəsidir. Azotfiksəedici bakteriyalar havadakı sərbəst azotu mənimsəyib bitkilər üçün yararlı azot birləşmələrinə çevirir, beləliklə torpağın münbitliyini artırır. Süd turşusu bakteriyaları isə insan tərəfindən qatıq, kəsmik, pendir kimi süd məhsullarının hazırlanmasında istifadə olunur. Lakin bəzi bakteriyalar xəstəliktörədici (patogen) olub insanda vərəm, angina, dizenteriya kimi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Viruslar isə bakteriyalardan tamamilə fərqli quruluşa malikdir — onlar HÜCEYRƏ QURULUŞUNA MALİK DEYİL (membranı, sitoplazması, nüvəsi yoxdur) və yalnız canlı hüceyrə daxilinə daxil olduqdan sonra çoxala bilirlər. Qrip, suçiçəyi, qızılca kimi tanınmış xəstəliklər məhz viruslar tərəfindən törədilir.