bio6-2.7· II Bölmə: Orqanizmlərin hüceyrəvi quruluşu. Toxumalar, orqanlar və orqanlar sistemi· ~13 dəq

Bitkinin törədici, örtük və mexaniki toxumaları

Meristem, epidermis və möhkəmləndirici toxumalar.

Toxuma — eyni quruluşa və funksiyaya malik hüceyrələr qrupudur. Bitkilərdə üç əsas toxuma növü vardır: TÖRƏDİCİ TOXUMA (MERİSTEM), ÖRTÜK TOXUMASI (EPİDERMİS) VƏ MEXANİKİ (MÖHKƏMLƏNDİRİCİ) TOXUMA. Törədici toxuma — hüceyrələri daim bölünərək yeni hüceyrələr əmələ gətirən toxumadır; o, bitkinin BÖYÜMƏSİNİ təmin edir. Bu toxuma əsasən kökün və gövdənin UC HİSSƏSİNDƏ (böyümə zonalarında) yerləşir — yəni bitkinin hər yerində deyil, yalnız müəyyən nöqtələrdə toplanmışdır. Örtük toxuması (epidermis) — bitkinin XARİCİ SƏTHİNİ örtən, onu xarici təsirlərdən qoruyan toxumadır; yarpaq və gənc gövdənin səthində yerləşərək SU İTKİSİNİN qarşısını alır, xəstəlik törədici mikroorqanizmlərin daxil olmasına mane olur. Mexaniki toxuma — qalın, SƏRT hüceyrə divarlarına malik hüceyrələrdən ibarətdir; bitkiyə MÖHKƏMLİK VƏ DAYANIQLIQ verir, gövdənin dik durmasını təmin edir. Bu üç toxuma bir-birindən funksiyasına görə kəskin fərqlənir: törədici toxuma BÖYÜDÜR, örtük toxuması QORUYUR, mexaniki toxuma MÖHKƏMLƏNDİRİR.

📌Nümunə

Məsələn: ağacın gövdəsinin kəsik hissəsində sərt, bərk hissə mexaniki toxuma sayəsindədir; gövdənin ən ucundakı tumurcuq isə törədici toxuma hesabına yeni budaqlar əmələ gətirir.

Qaydalar

  1. 1Törədici toxuma (meristem) DAİM BÖLÜNƏRƏK yeni hüceyrələr əmələ gətirir; o, YALNIZ BÖYÜMƏ ZONALARINDA (kökün və gövdənin ucunda) yerləşir — bitkinin hər yerində yox.
  2. 2Örtük toxuması (epidermis) bitkinin XARİCİ SƏTHİNİ örtür, onu QORUYUR: su itkisinin qarşısını alır, xəstəliklərdən qoruyur.
  3. 3Mexaniki (möhkəmləndirici) toxuma QALIN, SƏRT hüceyrə divarlarına malikdir; bitkiyə MÖHKƏMLİK verir, gövdənin dik durmasını təmin edir.
  4. 4Örtük toxuması ilə mexaniki toxuma eyni deyil: örtük toxuması QORUYUCU (su itkisinin qarşısını alır), mexaniki toxuma isə MÖHKƏMLƏNDİRİCİDİR (dayanıqlıq verir).
  5. 5Ümumi səhv: törədici toxumanı bitkinin hər yerində olduğunu düşünmək (əslində yalnız böyümə zonalarında); örtük toxumasını mexaniki toxuma ilə qarışdırmaq.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq