Zoğ və tumurcuğun quruluşu. Tumurcuğun inkişafı
Zoğ, tumurcuq növləri və inkişafı.
Zoğ — bitkinin yerüstü vegetativ orqanlarının məcmusudur; o, gövdə, yarpaqlar və tumurcuqlardan ibarətdir. TUMURCUQ isə inkişaf etməmiş zoğdur — xarici tərəfdən onu soyuqdan, qurumadan və zədələrdən qoruyan möhkəm pulcuqlarla örtülüdür. Tumurcuqlar iki əsas meyara görə təsnif olunur. Funksiyasına görə: BARGƏTİRƏN (vegetativ) tumurcuq — yalnız yarpaq və yeni zoğ verir; ÇİÇƏK (generativ) tumurcuğu isə çiçək və ya çiçək qrupu əmələ gətirir. Yerləşməsinə görə: UC (təpə) tumurcuğu — zoğun ən ucunda yerləşərək boyca uzanmanı təmin edir; YAN (qoltuq) tumurcuqları isə yarpağın gövdə ilə birləşdiyi yerdə — yarpaq qoltuğunda — yerləşərək budaqlanmanı təmin edir. Yaz gəldikdə havalar isinir, tumurcuqların qoruyucu pulcuqları tökülür və daxildəki inkişaf etməmiş zoğ sürətlə böyüyərək yeni budaq, yarpaq və ya çiçəyə çevrilir.
Məsələn: bir alma ağacının budağının ucundakı tumurcuq (uc tumurcuğu) açılanda budaq boyca uzanır, yarpaq qoltuqlarındakı yan tumurcuqlar isə yeni yan budaqlar əmələ gətirərək ağacın şaxələnməsini təmin edir.
Qaydalar
- 1Zoğ — gövdə, yarpaqlar və tumurcuqlardan ibarət yerüstü vegetativ orqanların məcmusudur.
- 2Tumurcuq — inkişaf etməmiş zoğ olub xarici tərəfdən qoruyucu pulcuqlarla örtülüdür.
- 3Funksiyasına görə: barqətirən (vegetativ) tumurcuq yarpaq və zoğ verir; çiçək tumurcuğu (generativ) çiçək və ya çiçək qrupu verir.
- 4Yerləşməsinə görə: uc tumurcuğu zoğun ucunda yerləşib boyca uzanmanı, yan tumurcuqlar isə yarpaq qoltuğunda yerləşib budaqlanmanı təmin edir.
- 5Yazda tumurcuqların pulcuqları tökülür, daxildəki inkişaf etməmiş zoğ böyüyərək yeni budaq, yarpaq və ya çiçəyə çevrilir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir