Ehramlar ölkəsi
Qədim Misir: Nil, fironlar, ehramlar, heroqlif.
Qədim Misir sivilizasiyası Afrikanın şimal-şərqində, Nil çayının hər iki sahilində, e.ə. IV minillikdə yaranmışdır. Nil ilin müəyyən vaxtında daşaraq ətrafdakı torpaqları münbit lil təbəqəsi ilə örtürdü, bu da əkinçiliyin inkişafına şərait yaradırdı; buna görə qədim yunan tarixçisi Herodot Misiri «Nilin hədiyyəsi» adlandırmışdır. Ölkəni tanrı sayılan mütləq hökmdar — firon idarə edirdi. Firon öldükdən sonra əbədi yaşayacağına inanılırdı, buna görə onun cəsədi mumiyalanır və nəhəng daş məqbərələrdə — ehramlarda dəfn olunurdu; ən məşhuru Gizedəki Xeops ehramı dünyanın yeddi möcüzəsindən biri sayılır, yanında isə nəhəng Sfinks heykəli ucalır. Misirlilər heroqlif adlanan şəkli-müqəddəs yazıdan istifadə edir, mətnləri papirus üzərinə yazırdılar; bu yazını min illər sonra fransız alimi Jan Fransua Şampolyon oxuyub açdı. Onlar çoxallahlı dinə inanır, Günəş tanrısı Ranı, Osirisi və İzidanı müqəddəs sayırdılar. Nilin daşmasından sonra torpaq sərhədlərini yenidən ölçmək zərurəti həndəsə elminin inkişafına təkan verdi.
Məsələn: Nil daşdıqdan sonra bir kəndlinin tarlasının sərhədi yox olurdusa, məmurlar torpağı yenidən ölçüb bölüşdürürdülər — bu təcrübi ehtiyac Misirdə həndəsənin elm kimi formalaşmasına səbəb olmuşdu.
Qaydalar
- 1Qədim Misir sivilizasiyası Afrikada, Nil çayı sahilində yaranmış və Nilin illik daşması əkinçilik üçün münbit torpaq təmin etmişdir.
- 2Ölkəni tanrı sayılan mütləq hökmdar — firon idarə edirdi.
- 3Ehramlar fironların məqbərəsi idi; ən məşhuru Gizedəki Xeops ehramı dünyanın yeddi möcüzəsindən biridir, yanında Sfinks heykəli yerləşir.
- 4Misirlilər heroqlif yazısından istifadə edir, mətnləri papirus üzərinə yazırdılar; bu yazını fransız alim Şampolyon oxumuşdur.
- 5Misirlilər çoxallahlı dinə inanır (Ra, Osiris, İzida), ölümdən sonrakı həyata inam səbəbindən cəsədləri mumiyalayırdılar.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir