İvan Krılov — «Ağac»
Təmsil; tələskənliyin və böyüklərin himayəsinə xor baxmağın nəticəsi.
İvan Krılov (1769–1844) rus ədəbiyyatının ən məşhur təmsilçisidir (basnəçisidir). Onun «Ağac» təmsili kiçik həcminə baxmayaraq dərin ibrət dərsi daşıyır. Təmsil — alleqorik janrdır: real varlıqlar (bitkilər, heyvanlar, əşyalar) insan keyfiyyətlərini simvollaşdırır. «Ağac»da meşədə böyük ağacların arasında bitən cavan bir ağac özünü onların kölgəsində darıxmış sayır, günəş işığı və geniş yer istəyir. O, baltalı kəndlidən ətrafdakı ağacları kəsməyi xahiş edir. Kəndli onun istəyini yerinə yetirir; lakin himayəsiz qalan cavan ağacı bir tərəfdən günəş yandırır, o biri tərəfdən yağış, dolu və külək döyəcləyir — nəhayət, qopan tufan onu sındırır. Əsərin mövzusu — böyüklərin himayəsinə, ağsaqqal məsləhətinə xor baxmaq və vaxtından əvvəl, tələsik müstəqillik istəməyin ziyanıdır; ideyası — özünü qoruyan mühitə qarşı çıxan, səbirsiz olan kəs öz başına bəla gətirir. Hər təmsilin sonunda açıq və ya gizli bir nəticə (ibrət/moral) olur.
Məsələn: əgər biri «Bu əsərin janrı nədir?» deyə soruşsa, cavab «təmsil»dir, çünki personajlar (ağac) alleqorik obraz daşıyır, cansız ağac insan kimi danışır və əsər ibrətlə bitir.
Qaydalar
- 1Təmsil alleqorik janrdır: heyvan, bitki və ya əşyalar vasitəsilə insan xüsusiyyətləri tənqid edilir və sonunda ibrət (moral) verilir.
- 2«Ağac» təmsilinin mövzusu — böyüklərin himayəsinə xor baxmaq, səbirsizlik və vaxtından əvvəl müstəqillik istəmək; ideyası — qoruyucu mühitə qarşı çıxan kəs ziyan görür.
- 3İvan Krılov rus təmsilçisi (basnəçisi) kimi tanınır; «Ağac» onun ibrət dolu əsərlərindən biridir.
- 4Əsərdə cavan ağac səbirsizliyi və böyüklərin qayğısına etinasızlığı təmsil edir — cansız ağacın insan kimi danışması şəxsləndirmədir.
- 5Hər təmsilin əsas komponenti: alleqoriya (obrazların simvolik mənası) + nəticə/ibrət cümləsi (moral).
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir