lit6-4.4· Fəsil 4: Nəqletmə və xarakter· ~13 dəq

Kamal Turan — «Üç nəfərin imtahanı»

Hekayə; əməlin qarşılığı və əxlaqi sınaq.

Kamal Turanın «Üç nəfərin imtahanı» hekayəsi insanın əxlaqi sınaq qarşısındakı davranışını, comərdliyin və dürüstlüyün dəyərini bədii şəkildə aşılayır. Hekayə janrı — az sayda personajla, konkret bir hadisə üzərində qurulmuş, nisbətən qısa nəsr əsəridir. Əsərin əsas mövzusu: üç nəfər eyni sınaqla üzləşir — onlardan kim comərd, kim xəsis, kim isə dürüst davranır. Süjet giriş, düyün, kulminasiya və həll hissələrindən ibarətdir: giriş hissəsində personajlar və şərait tanıdılır, düyün hissəsində sınaq başlayır, kulminasiyada hər kəsin seçimi aydınlaşır, həlldə isə əməlin nəticəsi ortaya çıxır. Əsərin ideyası budur: əxlaqi seçim insanın daxili dünyasını açır; yaxşı əməlin qarşılığı mütləq alınır. Kamal Turan VI sinif proqramında nəqletmə nümunəsi kimi verilən müəllifdir.

📌Nümunə

Məsələn: hekayədə bir personaj ehtiyac içindəki insana kömək etdikdə bu comərdlik onun üçün gözlənilmədən müsbət nəticə verir — bu isə əməlin qarşılığı ideyasını birbaşa nümayiş etdirir.

Qaydalar

  1. 1«Üç nəfərin imtahanı» Kamal Turanın hekayəsidir; janrı HEKAYƏdir (qısa nəsr əsəri, az personaj, bir hadisə).
  2. 2Əsərin mövzusu əxlaqi sınaq, comərdlik və əməlin qarşılığıdır.
  3. 3Süjet quruluşu: giriş → düyün → kulminasiya → həll; hekayədə üç personaj eyni sınaqla üzləşir.
  4. 4Əsərin əsas ideyası: insanın əxlaqi seçimi onun daxili dünyasını açır; yaxşı əməlin qarşılığı alınır.
  5. 5Kamal Turan VI sinif ədəbiyyat proqramında nəqletmə janrının nümayəndəsi kimi yer alır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir