Müxtəlif məxrəcli kəsrlərin müqayisəsi və toplanması/çıxılması
Ortaq məxrəclə +, −, müqayisə.
Müxtəlif məxrəcli kəsrləri toplamaq, çıxmaq və ya müqayisə etmək üçün onları eyni məxrəcə — ortaq məxrəcə — gətirmək lazımdır. Ortaq məxrəc olaraq məxrəclərin ən kiçik ortaq bölünənini (ƏKOB) seçmək hesabı sadələşdirir. Hər kəsrin surəti ilə məxrəcini eyni əlavə vuruğa vururuq ki, kəsrin qiyməti dəyişməsin — bu kəsrin əsas xassəsidir. Ortaq məxrəclər bərabərləşdikdən sonra surətləri toplayır (və ya çıxırıq), məxrəci isə saxlayırıq. Nəticəni mütləq ixtisara salırıq. Qarışıq ədədlərlə işləyərkən ya tam ədədləri ayrı, kəsrləri ayrı toplamaq/çıxmaq, ya da qarışıq ədədi qeyri-düzgün kəsrə çevirmək olar; çıxmada «borclama» lazım gəldikdə birinci qarışıq ədədin tam hissəsindən 1 götürüb kəsr hissəsinə əlavə edirik.
Məsələn: rac{5}{6} - rac{1}{4} hesablamaq üçün ƏKOB(6,4)=12 tapırıq, rac{10}{12} - rac{3}{12} = rac{7}{12} — bu artıq ixtisara salınmış cavabdır.
Qaydalar
- 1Müxtəlif məxrəcli kəsrləri toplamaq/çıxmaq üçün əvvəlcə onları ortaq məxrəcə gətirilir (ƏKOB istifadə et).
- 2Hər kəsrin surəti ilə məxrəcini eyni vuruğa vurursan; kəsrin qiyməti dəyişməz.
- 3Ortaq məxrəcdə surətlər toplanır və ya çıxılır; məxrəc saxlanılır.
- 4Müqayisə üçün kəsrləri ortaq məxrəcə gətir, sonra surətləri müqayisə et.
- 5Nəticəni mütləq ixtisara sal; qarışıq ədəddə kəsr hissəsi 1-dən kiçik olmalıdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir