m6-2.3· Fəsil 2: Adi kəsrlər· ~13 dəq
Adi kəsrlərin vurulması
Kəsr×kəsr, kəsr×natural ədəd, qarışıq ədədlər.
Adi kəsrləri vurmaq üçün surəti surətə, məxrəci məxrəcə vururuq: a/b · c/d = (a·c)/(b·d). Vurmadan əvvəl surəti bir məxrəclə, ya da çarpazlamasına ixtisar etmək hesabı sadələşdirir. Kəsri natural ədədə vurarkən natural ədədi surətə vururuq: a/b · n = (a·n)/b — ya da n-i məxrəcdən ixtisara salırıq (məxrəc n-ə bölünürsə). Qarışıq ədədlər (tam + düzgün kəsr) vurulmazdan əvvəl düzgün olmayan kəsrə çevrilməlidir: k tam/b = (k·b + tam)/b. Ədədin m/n hissəsi «həmin ədədi m/n-ə vurmaq» deməkdir. Nəticəni mütləq ixtisar edib sadə kəsr (və ya qarışıq ədəd) şəklində yazırıq.
📌Nümunə
Məsələn: 2⅓ · 3/7 = 7/3 · 3/7 = (7·3)/(3·7) = 21/21 = 1.
Qaydalar
- 1Kəsr×kəsr: surəti surətə, məxrəci məxrəcə vur — a/b · c/d = (a·c)/(b·d).
- 2Vurmadan əvvəl surəti məxrəclə ixtisar et — bu nəticəni sadələşdirir.
- 3Kəsri natural ədədə vurarkən natural ədədi surətə vur: a/b · n = (a·n)/b.
- 4Qarışıq ədədi əvvəlcə düzgün olmayan kəsrə çevir: k tam/b = (k·b+tam)/b, sonra vur.
- 5Ədədin m/n hissəsi tapılarkən həmin ədədi m/n kəsrinə vur: nəticə = ədəd · m/n.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir