m6-4.1· Fəsil 4: Onluq kəsr və faiz· ~13 dəq

Onluq kəsrlər üzərində əməllər

Onluğun vurulması, bölünməsi və qarışıq məsələlər.

Onluq kəsr tam hissəni onluq hissədən vergüllə ayırır: 3,75 ədədinin tam hissəsi 3, onluq hissəsi isə 0,75-dir. Toplayarkən və çıxarkən vergülü alt-alta gətiririk, sonra natural ədədlər kimi hesablayırıq. Vurmada əvvəlcə vergülü nəzərə almadan vururuq, sonra hər iki vurulğundakı onluq işarəsinin sağındakı rəqəmlərin cəmi qədər nəticədə sağdan vergül qoyuruq: 2,4 × 1,5 = 3,60 → 3,6. Onluq kəsri onluq kəsrə bölmədə hər iki ədədi eyni qədər artırmaq üçün vergülü sağa köçürürük ki, bölən tam ədədə çevrilsin: 7,2 ÷ 0,4 = 72 ÷ 4 = 18. Adi kəsri onluq kəsrə çevirmək üçün surəti məxrəcə bölürük: 3/4 = 3 ÷ 4 = 0,75.

📌Nümunə

Məsələn: 12,6 ÷ 0,06 = 1260 ÷ 6 = 210.

Qaydalar

  1. 1Onluq kəsrləri toplamaq və çıxmaq üçün vergülləri alt-alta gətirib natural ədədlər kimi hesablayırıq.
  2. 2Onluq kəsrləri vurmaq üçün vergülü nəzərə almadan vururuq; nəticədə onluq işarəsinin sağındakı rəqəm sayı iki vurulğundakının cəminə bərabər olur.
  3. 3Onluq kəsri onluq kəsrə bölmək üçün hər iki ədəddəki vergülü eyni qədər sağa köçürüb bölən tam ədədə çevrilirik.
  4. 4Adi kəsri onluq kəsrə çevirmək üçün surəti məxrəcə bölürük: a/b = a ÷ b.
  5. 5Sonlu onluq kəsri adi kəsrə çevirmək üçün onu uyğun onluq məxrəcə yazırıq: 0,75 = 75/100 = 3/4.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir