m6-4.2· Fəsil 4: Onluq kəsr və faiz· ~13 dəq

Faiz məsələləri

Ədədin faizi, faizə görə ədəd, faiz artım/azalma.

Faiz (%) ədədin 100-ə bölünən hissəsidir: 1% = 1/100 = 0,01. Faiz hesablamalarında üç əsas məsələ növü var. Birinci növ: ədədin faizini tapmaq — a ədədinin p%-ni tapmaq üçün a · p ÷ 100 düsturundan istifadə edirik. İkinci növ: faizinə görə ədədi tapmaq — yəni hər hansı bir kəmiyyətin konkret faizi məlum olduqda, tam ədədi tapmaq üçün məlum hissəni faizə bölüb 100-ə vururuq: x = (məlum hissə ÷ p) · 100. Üçüncü növ: bir ədədin digərinin neçə faizi olduğunu tapmaq — bunun üçün birinci ədədi ikinciyə bölüb 100-ə vururuq: p = (a ÷ b) · 100. Faizlə artım məsələlərində yeni qiymət = köhnə qiymət · (1 + p/100), azalma (endirim) məsələlərində isə yeni qiymət = köhnə qiymət · (1 − p/100) formulunu tətbiq edirik.

📌Nümunə

Məsələn: mağazada 200 manat dəyərindəki palto 25% endirimə düşdükdə, endirim məbləği 200 · 25 ÷ 100 = 50 manat, satış qiyməti isə 200 − 50 = 150 manat olur.

Qaydalar

  1. 11% = 1/100 = 0,01; p%-i tapmaq üçün ədədi p-yə vurub 100-ə böl.
  2. 2Faizinə görə ədədi tapmaq: x = (hissə ÷ p) · 100.
  3. 3Bir ədədin digərinin neçə faizi olduğunu tapmaq: p = (a ÷ b) · 100.
  4. 4Faizlə artım: yeni qiymət = köhnə qiymət · (1 + p/100); azalma: yeni qiymət = köhnə qiymət · (1 − p/100).
  5. 5Faizi onluq kəsrə çevirmək üçün 100-ə böl; onluq kəsri faizə çevirmək üçün 100-ə vur.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir