Dairə, sektor, seqment; dairənin sahəsi
Dairə, sektor və sahəsi
Çevrə mərkəzdən bərabər () məsafədə olan bütün nöqtələrin əmələ gətirdiyi qapalı əyri xətdir; onun yalnız uzunluğu var: , sahəsi yoxdur. Dairə isə çevrə ilə hüdudlanan (daxili hissəsi ilə birlikdə) müstəvi fiqurudur və sahəyə malikdir: , burada . Məsələn, sm olduqda sm², sm olduqda isə sm². DİQQƏT: düsturda RADİUS iştirak edir, diametr yox — diametr verilibsə, əvvəlcə tapılmalıdır (məsələn, sm olduqda sm və sm², heç vaxt yazma).
Dairənin iki hissəsi fərqləndirilir. Sektor — dairənin iki radiusu və onların arasındakı qövslə əhatələnmiş hissəsidir (dairəvi piroqun bir dilimi kimi); sahəsi mərkəzi bucağın -yə olan nisbəti ilə tapılır: . Məsələn, sm, olan (dairənin dörddə biri olan) sektorun sahəsi sm²-dir. Seqment isə dairənin bir vətəri (xordal, mərkəzdən keçməyən düz parça) və onun kəsdiyi qövslə əhatələnmiş hissəsidir. Çevrə ilə dairəni heç vaxt qarışdırma: çevrə — xətt (uzunluq), dairə — fiqur (sahə).
Qrafiklər
Əsas terminlər
| Kəmiyyət | Düstur | Nəticə |
|---|---|---|
| Çevrənin uzunluğu | sm | |
| Dairənin sahəsi | sm² | |
| Sektorun sahəsi () | sm² |
| Termin | Sərhədi | Sahəsi var? |
|---|---|---|
| Çevrə | Əyri xətt (özü sərhəddir) | Xeyr — yalnız uzunluğu var |
| Dairə | Çevrə | Bəli — |
| Sektor | İki radius + qövs | Bəli — |
| Seqment | Vətər + qövs | Bəli (bu mövzuda düsturu öyrənilmir) |
- 1Şərt: Dairəvi bağın diametri m-dir. Bağın sahəsini tapın ().
- 2Həll: 1) Radiusu tapırıq: m. 2) Sahəni tapırıq: m².
- 1Şərt: Radiusu sm olan dairənin mərkəzi bucağı olan sektorunun sahəsini tapın ().
- 2Həll: 1) Tam dairənin sahəsi: sm². 2) Sektorun sahəsi: sm².
Çevrə – xətdir (uzunluq ölçülür), dairə – fiqurdur (sahə ölçülür). Bu iki termini heç vaxt qarışdırma!
Sahə düsturunda () HƏMİŞƏ radius iştirak edir, diametr yox. Diametr verilibsə, əvvəlcə tap.
Ən çox rast gəlinən səhv: diametri radius kimi qəbul edib birbaşa kvadratlaşdırmaq (məsələn üçün yazmaq). Düzgün yol: əvvəlcə , sonra .
Sektorun sahəsini tapmaq üçün əvvəlcə TAM dairənin sahəsini hesabla, sonra onu nisbətinə vur — mərkəzi bucağın dərəcə ölçüsüdür.
Qaydalar
- 1Çevrə — sərhəd əyri xətti, uzunluğu ; dairə — bu xətlə hüdudlanan sahə, .
- 2Sektor = iki radius + qövs; sahəsi ( — mərkəzi bucaq, dərəcə ilə).
- 3Seqment = vətər (xordal) + qövs — mərkəzdən keçməyən düz kəsiklə ayrılan hissə.
- 4Həmişə istifadə et; diametr verilibsə, əvvəlcə tap, SONRA düsturu tətbiq et.
- 5-lik sektor tam dairənin yarısına, -lik sektor isə dörddə birinə bərabər sahəyə malikdir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir