Yastı qurdlar tipi
Planariya, sorucu qurdlar və lentşəkilli qurdlar.
Yastı qurdlar (Plathelminthes) heyvanlar aləmində ikitərəfli (bilateral) simmetriyaya malik ilk orqanizmlərdir. Onların bədəni üç hüceyrə qatından — ektoderma, entoderma və ilk dəfə yaranan mezodermadan ibarətdir. Mezodermanın meydana gəlməsi orqan və toxumaların diferensasiyasına, əzələ sisteminin inkişafına imkan vermişdir. Tip üç əsas sinfə bölünür: Kirpikcikli qurdlar (məsələn, şirin sularda yaşayan ağ planariya — sərbəst yaşayır, kirpikcikli epiteli ilə hərəkət edir, gözcükləri işığı hiss edir, nərdivanvari sinir sisteminə malikdir), Sorucu qurdlar (məsələn, qaraciyər sorucusu — fasiola, qaramalın qaraciyərində parazitlik edir, başcığında sormaclar var) və Lentşəkilli qurdlar (məsələn, donuz və öküz soliteri — başcığında sormac və qarmaqlar var, həzm sistemi tamamilə reduksiya olunmuşdur, hazır qida bədən səthi ilə sorulur). Bütün yastı qurdlar hermafroditdir. Parazit növlərdə cinsiyyət sistemi yüksək inkişaf etmişdir — bu, sahib orqanizmdə çoxalma şansını artırır.
Məsələn: planariyanı parazit hesab etmək ümumi səhvdir — o, şirin sularda sərbəst yaşayır, kiçik onurğasızlarla qidalanır, kirpikcikli epiteli ilə hərəkət edir, kəsilmiş bədən hissəsini bərpa edə bilir.
Qaydalar
- 1Yastı qurdlar ikitərəfli (bilateral) simmetriyaya malik ilk heyvanlardır; bədənləri bel-qarın istiqamətində yastılanmışdır.
- 2Yastı qurdların bədəni 3 hüceyrə qatından ibarətdir: ektoderma, mezoderma, entoderma; mezoderma ilk dəfə bu tipdə yaranmışdır.
- 3Planariya (Kirpikcikli qurdlar sinfi) sərbəst yaşayır, şirin sularda olur, kirpikcikli epiteli ilə hərəkət edir, gözcükləri işığı hiss edir — parazit deyil.
- 4Parazit yastı qurdların (sorucu və lentşəkilli) başcığında sormaclar və/yaxud qarmaqlar var; bunlar sahib orqanizmə yapışmağa xidmət edir.
- 5Lentşəkilli qurdlarda həzm sistemi tamamilə yoxdur — onlar hazır həzm olunmuş qidanı bədən səthi ilə sorur.
- 6Qaraciyər sorucusu (fasiola) sorucu qurdlar sinfinə aiddir, qaramalın qaraciyər və öd yollarında parazitlik edir.
- 7Bütün yastı qurdlar hermafroditdir — hər fərddə həm erkək, həm də dişi cinsiyyət orqanları vardır.
- 8Yastı qurdlarda sinir sistemi nərdivanvari tiplidir: baş hissədə cüt sinir düyünü və bədən boyu uzanan iki sinir sütunu arasında köndələn sinir telləri yerləşir.
- 9Planariya yüksək regenerasiya qabiliyyətinə malikdir — kəsilmiş bədən hissəsi bərpa olunaraq tam orqanizmə çevrilə bilər.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir