Həlqəvi qurdlar tipi
Yağış qurdu, dəniz həlqəvi qurdu, zəli.
Həlqəvi qurdlar (Annelida) onurğasız heyvanlar arasında ən yüksək təşkilatlı qurdlardır. Onların bədəni xarici və daxili quruluşca bir-birinə bənzəyən buğumlardan (seqmentlərdən) ibarətdir. Həlqəvi qurdlarda ilk dəfə olaraq qapalı qan-dövranı sistemi yaranmışdır — qan yalnız damarlar daxilində hərəkət edir, bədən boşluğuna tökülmür. Sinir sistemi udlaqüstü və udlaqaltı sinir düyünlərindən, habelə qarın sinir zəncirindən ibarətdir. İfrazat orqanları metanefridilərdir — hər buğumda bir cüt yerləşir. Tənəffüs dəri vasitəsilə baş verir; dəri nazik kutikula ilə örtülü olub daim nəmli qalmalıdır. Həlqəvi qurdlar hermafroditdir, inkişafları düzdür (metamorfozsuz). Əsas nümayəndələr: azqıllılardan yağış qurdu (torpaqda yaşayır, saprofit qidalanır, torpağı havalandıraraq humus əmələ gətirir), çoxqıllılardan nereida (dənizdə yaşayır, yan çıxıntıları — parapodiləri var), zəlilərdən tibb zəlisi (qanla qidalanır, hirudin maddəsi ifraz edərək qanın laxtalanmasının qarşısını alır).
Məsələn: yağış qurdunun torpağa zərər vurduğu barədə yanlış fikir mövcuddur, əslində isə o, torpağın münbitliyini artıran ən faydalı orqanizmlərdən biridir.
Qaydalar
- 1Həlqəvi qurdların bədəni buğumlardan (seqmentlərdən) ibarətdir.
- 2Həlqəvi qurdlarda ilk dəfə qapalı qan-dövranı sistemi yaranmışdır.
- 3Həlqəvi qurdlar dəri ilə tənəffüs edir — dəri daim nəmli olmalıdır.
- 4İfrazat orqanı hər buğumda bir cüt yerləşən metanefridilərdir.
- 5Həlqəvi qurdlar hermafroditdir, inkişafları düzdür (metamorfozsuz).
- 6Yağış qurdu torpağı havalandırır və humus əmələ gətirir — faydalı orqanizmdir.
- 7Tibb zəlisi hirudin maddəsi ifraz edərək qanın laxtalanmasının qarşısını alır.
- 8Həlqəvi qurdların sinir sistemi qarın sinir zəncirindən ibarətdir.
- 9Nereida çoxqıllılar qrupuna aid dəniz həlqəvi qurdudur.
- 10Həlqəvi qurdlar dəri-əzələ kisəsi vasitəsilə hərəkət edir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir