Azıx mağarasından "Alov qüllələri"nə
Azərbaycanın mədəni-tarixi irsi, maddi-mədəni abidələr.
Azərbaycanın mədəni-tarixi irsi minilliklər boyu formalaşmış zəngin maddi və qeyri-maddi dəyərləri əhatə edir. Maddi-mədəni irs keçmiş nəsillərdən bizə qalan fiziki obyektlərdir: qədim yaşayış məskənləri, memarlıq abidələri, daş alətlər, qayaüstü rəsmlər. Azıx mağarası Qarabağda, Xocavənd rayonunda (Füzuli ilə sərhəd ərazidə) yerləşən çoxqatlı mağara kompleksidir. 1960-cı ildə Məmmədəli Hüseynov tərəfindən aşkar edilmiş, 1968-ci ildə Azıxantropun (Azıx adamı) çənə sümüyü tapılmışdır — bu, təxminən 250–400 min il əvvələ aid olan, Avrasiyada ən qədim insan məskənlərindən biridir. Mağarada Aşel mədəniyyətinə aid daş alətlər, ocaq qalıqları aşkar edilmişdir. Azərbaycanın digər maddi-mədəni irs nümunələri: Qobustan qayaüstü rəsmləri (UNESCO), Qız qalası (XII əsr), Şirvanşahlar sarayı (XV əsr), İçərişəhər kompleksi. Müasir dövrün simvolu isə Bakıda yerləşən, 2012-ci ildə istifadəyə verilmiş "Alov qüllələri"dir — hündürlüyü 182 metr olan üç göydələn Azərbaycanın "Odlar yurdu" adlandırılmasının memarlıq təcəssümüdür.
Məsələn: Azıx mağarası minlərlə il əvvəlki ibtidai insan həyatını əks etdirən ən qədim maddi-mədəni irs nümunəsidirsə, "Alov qüllələri" müasir Azərbaycanın inkişafını simvolizə edən memarlıq abidəsidir — hər ikisi eyni coğrafi məkanda mədəni davamlılığı göstərir.
Qaydalar
- 1Maddi-mədəni irs — keçmiş nəsillərdən qalan fiziki obyektlər: binalar, abidələr, daş alətlər, qayaüstü rəsmlər.
- 2Azıx mağarası Qarabağda, Xocavənd rayonunda yerləşən 6 otaqlı, təxminən 700 m uzunluğunda çoxqatlı mağara kompleksidir.
- 3Azıxantrop (Azıx adamı) — təxminən 250–400 min il əvvəl yaşamış erkən paleoantropdur; Neandertal deyil, Homo heidelbergensis tipinə aid edilir.
- 4Azərbaycanın əsas maddi-mədəni irs nümunələri: Qobustan qayaüstü rəsmləri, Qız qalası (XII əsr), Şirvanşahlar sarayı (XV əsr), İçərişəhər.
- 5"Alov qüllələri" (Flame Towers) — 2012-ci ildə Bakıda istifadəyə verilmiş, hündürlüyü 182 m olan üç göydələn kompleksi (yaşayış, otel, ofis).
- 6Azərbaycan "Odlar yurdu" adlanır — bu ad təbii qaz çıxışları və Zərdüşt inancındakı oda sitayişlə bağlıdır.
- 7Abidələr qorunmalıdır: UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına Azərbaycandan İçərişəhər (Qız qalası və Şirvanşahlar sarayı ilə birlikdə) və Qobustan daxildir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir