Üzvi birləşmələr: karbohidratlar, lipidlər, zülallar

Canlı orqanizmlərin əsas üzvi maddələri karbon skeletinə əsaslanır və üç böyük sinfə bölünür. Karbohidratlar (C, H, O) — monosaxaridlər (qlükoza C₆H₁₂O₆, fruktoza), disaxaridlər (saxaroza) və polisaxaridlər (nişasta, qlikogen — ehtiyat funksiyası; sellüloza, xitin — dayaq-quruluş funksiyası) kimi olur; əsas rolu enerji mənbəyi olmaqla yanaşı, quruluş materialı da təşkil edirlər. Lipidlər (yağlar) suda həll olmur, 1 q-dan ən çox enerji — 38,9 kJ — ayrılır; fosfolipidlər hüceyrə membranının ikiqat qatını əmələ gətirir, neytral yağlar isə dərialtı toxumada istilik izolyasiyası rolunu oynayır. Zülallar 20 növ amin turşusundan peptid rabitəsi vasitəsilə qurulan biopolimerlərdir; onların quruluş səviyyələri: I — amin turşu ardıcıllığı, II — spiral (α-spiral) və ya qat (β-vərəq) forması, III — zülalın fəza (qlob) quruluşu, IV — bir neçə polipeptid zəncirinin birləşməsi. Funksiyalarına görə zülallar fermentativ (katalizator), quruluş, nəqliyyat, müdafiə, hərəki və energetik ola bilər.