Biologiya — 9-cu sinif

9-cu sinif biologiyası: canlıların kimyəvi tərkibi (su, karbohidrat/lipid/zülal, nuklein turşuları), hüceyrə (nəzəriyyə, orqanoidlər, fotosintez və tənəffüs, genetik kod və biosintez, mitoz), orqanizm və çoxalma, populyasiya·növ·təkamül (Darvin, təbii seçmə, növəmələgəlmə), ali sinir fəaliyyəti, ekologiya və insan sağlamlığı·irsiyyət — 7 bölmə, 18 mövzu.

Fəsil 1: Canlı orqanizmlərin kimyəvi tərkibi

g9b-1.1

Canlıların həyat xassələri və hüceyrənin kimyəvi tərkibi

Həyatın əsas xassələri, quruluş səviyyələri, su və qeyri-üzvi maddələr.

✓ hazır
g9b-1.2

Üzvi birləşmələr: karbohidratlar, lipidlər, zülallar

Biopolimerlər; zülalların quruluşu, xassələri və funksiyaları.

✓ hazır
g9b-1.3

Nuklein turşuları: DNT və RNT

Nukleotidlər, DNT/RNT quruluşu, komplementarlıq, ATF.

✓ hazır

Fəsil 2: Hüceyrə — canlının quruluş və inkişaf vahidi

g9b-2.1

Hüceyrə nəzəriyyəsi, viruslar və hüceyrə strukturları

Hüceyrə nəzəriyyəsi, hüceyrəsiz formalar, orqanoidlər.

✓ hazır
g9b-2.2

Maddələr və enerji mübadiləsi: fotosintez və tənəffüs

Metabolizm, avtotrof (fotosintez) və heterotrof mübadilə.

✓ hazır
g9b-2.3

Genetik kod və zülalların biosintezi

İrsi məlumat, genetik kod, transkripsiya və translyasiya.

✓ hazır
g9b-2.4

Hüceyrənin bölünməsi: dövriyyə, xromosomlar və mitoz

Hüceyrə dövriyyəsi, xromosomlar, mitozun mərhələləri.

✓ hazır

Fəsil 3: Orqanizm tam bir sistemdir

g9b-3.1

Orqanizmlərin çoxşəkilliliyi və çoxalma formaları

Bir/çoxhüceyrəli; qeyri-cinsi və cinsi çoxalma.

✓ hazır
g9b-3.2

Cinsi çoxalma, mayalanma və fərdi inkişaf

Qametogenez, mayalanma, bitkilərdə ikiqat mayalanma, ontogenez.

✓ hazır

Fəsil 4: Populyasiya, növ və təkamül

g9b-4.1

Növ, onun kriteriləri və populyasiya

Növ anlayışı, 5 kriteriya; populyasiyanın quruluşu.

✓ hazır
g9b-4.2

Təkamül təliminin yaranması və Darvinin təlimi

Linney təsnifatı, Lamark, Darvinin təkamül təlimi.

✓ hazır
g9b-4.3

Təbii seçmə, uyğunlaşma və növəmələgəlmə

Yaşamaq uğrunda mübarizə, təbii seçmə, mikrotəkamül, antropogenez.

✓ hazır

Fəsil 5: Ali sinir fəaliyyəti

g9b-5.1

Ali sinir fəaliyyəti və reflekslər

ASF, şərti/şərtsiz reflekslər, tormozlanma, ASF tipləri.

✓ hazır
g9b-5.2

Psixi funksiyalar: nitq, təfəkkür, yaddaş və yuxu

Siqnal sistemləri, təfəkkür, emosiyalar, yaddaş, yuxu.

✓ hazır

Fəsil 6: Canlılar və ətraf mühit

g9b-6.1

Yaşayış mühiti, ekoloji amillər və ekosistemlər

Yaşayış mühitləri, ekoloji amillər, ekosistem, bioloji ritmlər.

✓ hazır
g9b-6.2

Ətraf mühitin çirklənməsi və bioloji müxtəliflik

Çirklənmə növləri, biomüxtəlifliyin qorunması, Azərbaycan.

✓ hazır

Fəsil 7: İnsan sağlamlığı və irsiyyət

g9b-7.1

Ətraf mühitin insan sağlamlığına təsiri və irsi xəstəliklər

Ətraf amillər, stress, insan irsiyyəti, irsi xəstəliklər.

✓ hazır
g9b-7.2

Cinsiyyətin genetikası, həyat tərzi və reproduktiv sağlamlıq

Cinsiyyətin xromosom təyini, cinslə əlaqəli irsiyyət, sağlam həyat tərzi.

✓ hazır