Genetik kod və zülalların biosintezi

İrsi məlumat DNT molekulunun nukleotid ardıcıllığında şifrəli şəkildə saxlanılır. Genetik kod prinsipi belədir: üç ardıcıl nukleotid (triplet və ya kodon) bir amin turşusunu kodlaşdırır. Genetik kodun iki mühüm xüsusiyyəti var: universallıq (bütün canlılarda eyni kodonlar eyni amin turşusunu kodlaşdırır) və cırlaşma (bir amin turşusu bir neçə müxtəlif kodon tərəfindən kodlaşdırıla bilər). Zülalların biosintezi iki ardıcıl mərhələdə baş verir. Birinci mərhələ — transkripsiya — hüceyrə nüvəsində gedir: DNT şablonu üzərində fermentlər köməyi ilə informasiya RNT-si (i-RNT) sintez edilir; bu proses zamanı komplementarlıq qanununa görə A-T, G-S cütləri A-U, G-S ilə əvəz olunur. İkinci mərhələ — translyasiya — sitoplazmanın ribosomlarında baş verir: i-RNT-nin kodonları ardıcıl oxunur, transfer RNT-ləri (t-RNT) antikodonları vasitəsilə uyğun amin turşularını gətirir, bunlar birləşərək polipeptid zənciri əmələ gətirir. Proses AUQ start kodonu ilə başlayır, UAA, UAG və ya UGA stop kodonları ilə dayanır.