Entalpiya və istilik effekti
Ekzo/endotermik reaksiyalar, ΔH.
Termokimya kimyəvi reaksiyalar zamanı ayrılan və ya udulan istilik miqdarını öyrənir. Reaksiyanın istilik effekti entalpiya dəyişməsi ΔH ilə ifadə olunur, vahidi kJ və ya kJ/mol-dur. Ekzotermik reaksiyalarda sistem ətraf mühitə istilik verir — enerji ayrılır, buna görə ΔH < 0 (mənfi işarə daşıyır); reaksiya məhsullarının ümumi entalpiyası reaktivlərinkindən aşağıdır. Endotermik reaksiyalarda isə ətraf mühitdən istilik udulur — enerji xərclənir, ΔH > 0 (müsbət). Yanma reaksiyaları (məs. C + O₂ → CO₂, ΔH = −394 kJ/mol) və turşu-əsas neytrallaşması tipik ekzotermik proseslərdir. Bir çox parçalanma reaksiyaları (məs. CaCO₃ → CaO + CO₂) endotermikdir, çünki rabitələrin qırılması üçün enerji tələb olunur. Tez-tez yaranan səhv: ekzotermik reaksiyanın ΔH-sına müsbət işarə vermək.
Məsələn: metan yanması CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O reaksiyasında ΔH = −890 kJ/mol olduğundan bu reaksiya ekzotermikdir.
Qaydalar
- 1Ekzotermik reaksiyada istilik ayrılır: ΔH < 0 (mənfi).
- 2Endotermik reaksiyada istilik udulur: ΔH > 0 (müsbət).
- 3İstilik effektinin vahidi kJ və ya kJ/mol-dur.
- 4Yanma və neytrallaşma reaksiyaları həmişə ekzotermikdir.
- 5Tez-tez yaranan səhv: ekzotermik reaksiyanın ΔH-sına müsbət, endotermikinkə isə mənfi işarə vermək.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir