Suyun codluğu
Cod su, Ca²⁺/Mg²⁺ və aradan qaldırılması.
Suyun codluğu onun tərkibindəki kalsium (Ca²⁺) və maqnezium (Mg²⁺) ionlarının artıq miqdarda olması ilə əlaqədardır. Codluğun iki növü var: müvəqqəti codluq Ca(HCO₃)₂ və Mg(HCO₃)₂ kimi bikarbonatlardan qaynaqlanır — suyu qaynatdıqda hidroliz baş verir: Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃↓ + CO₂↑ + H₂O; bu reaksiya zamanı əmələ gələn çöküntü (CaCO₃) qazan daşını təşkil edir. Daimi codluq isə CaCl₂, MgCl₂, CaSO₄ kimi duzlardan qaynaqlanır, qaynatmaqla aradan qaldırılmır. Daimi codluğu aradan qaldırmaq üçün soda (Na₂CO₃) əlavə edilir: CaCl₂ + Na₂CO₃ → CaCO₃↓ + 2NaCl. Cod suda sabun pis köpüklənir, çünki Ca²⁺ ionları sabunun natrium duzları ilə çöküntü verir.
Məsələn: 0,5 mol Ca(HCO₃)₂ qaynadıldıqda 0,5 mol CaCO₃ (kütləsi 0,5 × 100 = 50 q) çöküntü əmələ gəlir.
Qaydalar
- 1Müvəqqəti codluq Ca(HCO₃)₂ və Mg(HCO₃)₂ ionlarından qaynaqlanır; qaynatmaqla aradan qaldırılır: Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃↓ + CO₂↑ + H₂O.
- 2Daimi codluq CaCl₂, MgCl₂, CaSO₄ duzlarından qaynaqlanır; qaynatmaqla aradan qaldırılmır.
- 3Daimi codluğu aradan qaldırmaq üçün soda (Na₂CO₃) əlavə edilir: CaCl₂ + Na₂CO₃ → CaCO₃↓ + 2NaCl.
- 4Qazan daşı CaCO₃-dən ibarətdir; qaynatma zamanı istilik keçiriciliyini azaldır.
- 5Cod suda sabun pis köpüklənir, çünki Ca²⁺ və Mg²⁺ ionları sabun molekulları ilə həll olmayan duzlar əmələ gətirir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir