Vurma, bölmə və əməllər sırası
Natural ədədlərin vurulması/bölünməsi və əməllər sırası.
Vurma, çoxlandırılan ədədi müəyyən dəfə toplamağı əvəz edən əməldir. Vurmanın komponentləri birinci vuruq və ikinci vuruq, nəticəsi isə hasil adlanır. Bölmə isə iki natural ədəd arasında aparılan əməl olub, bölünən, bölən və qismət komponentlərindən ibarətdir. Bölmə qalıqsız (tam) və ya qalıqlı ola bilər; qalıqlı bölmədə bölünən = bölən × qismət + qalıq əlaqəsi qorunur, qalıq isə böləndən kiçik olur. Əməllər sırasına görə: əvvəlcə mötərizə içindəki ifadələr, sonra vurma və bölmə (soldan sağa), ən son isə toplama və çıxma (soldan sağa) yerinə yetirilir. Bu qayda ciddi gözlənilməlidir, əks halda fərqli nəticə alınar.
Məsələn: 4 + 3 × (8 − 2) ÷ 2 ifadəsini hesablayarkən əvvəlcə mötərizə 8 − 2 = 6, sonra vurma 3 × 6 = 18, bölmə 18 ÷ 2 = 9, nəhayət toplama 4 + 9 = 13 alırıq.
Qaydalar
- 1Vurmanın komponentləri: birinci vuruq × ikinci vuruq = hasil; vurma yerini dəyişmə xassəsinə malikdir (a × b = b × a).
- 2Bölmənin komponentləri: bölünən ÷ bölən = qismət; bölmə yerini dəyişmə xassəsinə malik deyil.
- 3Qalıqlı bölmə: bölünən = bölən × qismət + qalıq, burada qalıq < bölən şərti mütləq ödənilməlidir.
- 4Əməllər sırası: əvvəl mötərizə, sonra vurma və bölmə (soldan sağa), ən son toplama və çıxma (soldan sağa).
- 5Məchul komponenti tapmaq üçün: məchul vuruq = hasil ÷ digər vuruq; məchul bölünən = qismət × bölən; məchul bölən = bölünən ÷ qismət.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir