Natural ədədlərin yuvarlaqlaşdırılması
Natural ədədin verilən mərtəbəyə qədər yuvarlaqlaşdırılması.
Natural ədədi verilən mərtəbəyə (onluq, yüzlük və ya minlik) qədər yuvarlaqlaşdırmaq həmin ədədi bu mərtəbəyə ən yaxın, daha sadə ədədlə əvəz etmək deməkdir. Yuvarlaqlaşdırma qaydası aydındır: verilən mərtəbədən dərhal sonra gələn rəqəmə baxılır. Bu rəqəm , , , və ya olarsa, mərtəbə rəqəmi dəyişmədən qalır və ondan sonrakı bütün rəqəmlər sıfırla əvəz olunur — buna aşağıya yuvarlaqlaşdırma deyilir. Bu rəqəm , , , və ya olarsa, mərtəbə rəqəmi vahid artırılır və ondan sonrakı rəqəmlər sıfır olur — buna isə yuxarıya yuvarlaqlaşdırma deyilir. Onluğa qədər yuvarlaqlaşdırarkən vahidlər rəqəminə, yüzliyə qədər yuvarlaqlaşdırarkən onluqlar rəqəminə, minliyə qədər yuvarlaqlaşdırarkən isə yüzliklər rəqəminə baxılır. Yuvarlaqlaşdırılmış ədəd təqribi qiymətdir və işarəsi ilə yazılır. Bu üsul təxmini hesablamalarda — alış-verişdə, məsafə və ya çəki qiymətləndirmələrində — sürətli və rahat nəticə almaq üçün istifadə olunur.
Məsələn: ədədini yüzliyə qədər yuvarlaqlaşdıraq — yüzliklər rəqəmi -dir, ondan dərhal sonra gələn (onluqlar) rəqəm isə -dür; bu, -dən kiçik olduğundan aşağıya yuvarlaqlaşdırılır: .
Qaydalar
- 1Yuvarlaqlaşdırma zamanı verilən mərtəbədən dərhal sonra gələn rəqəmə baxılır: bu rəqəm , , , və ya olarsa, mərtəbə rəqəmi olduğu kimi qalır və sonrakı bütün rəqəmlər sıfır olur.
- 2Sonrakı rəqəm , , , və ya olarsa, mərtəbə rəqəmi vahid artırılır və sonrakı bütün rəqəmlər sıfır olur.
- 3Onluğa qədər yuvarlaqlaşdırmada vahidlər rəqəminə, yüzliyə qədər yuvarlaqlaşdırmada onluqlar rəqəminə, minliyə qədər yuvarlaqlaşdırmada isə yüzliklər rəqəminə baxılır.
- 4Yuvarlaqlaşdırılmış ədəd təqribi qiymətdir və adətən işarəsi ilə yazılır (məsələn, ).
- 5Əgər artırılan rəqəm -dursa, artırma növbəti yüksək mərtəbəyə keçir (məsələn, -i yüzliyə qədər yuvarlaqlaşdırdıqda alınır).
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir