Ədədin bölən və bölünənləri
Bölən (divisor) və bölünən/qatı (multiple) anlayışları.
Bir ədədin böləni dedikdə, onu qalıqsız (tam) bölən natural ədədlər başa düşülür.
Məsələn, ədədini və -yə qalıqsız bölmək mümkündür, ona görə bu altı ədəd -nin bölənləridir; hər bölən ədədin özündən böyük ola bilməz, deməli bir ədədin bölənlərinin sayı həmişə məhduddur (sonludur). Bir ədədin bölünəni (başqa sözlə, qatı) isə onun natural ədədlərə vurulmasından alınan hasildir: ədədinin bölünənləri ardıcıllığı ilə davam edir və bu sıra sonsuzdur. Diqqət: bölən axtararkən ədədi NƏYƏ BÖLDÜYÜMÜZƏ, bölünən (qatı) axtararkən isə ədədi NƏYƏ VURDUĞUMUZA baxırıq. Hər ədəd özünün həm böləni, həm də bölünənidir, çünki onu özünə həm bölmək, həm də -ə vurmaq mümkündür; həmçinin ədədi hər natural ədədin böləni olur. Məsələn: ədədinin bölənləri -dir (, , , — hamısı qalıqsız), -in bölünənləri (qatları) isə ardıcıllığıdır (, , ).
Qaydalar
- 1 ədədi ədədini qalıqsız bölürsə, ədədi -nın böləni adlanır.
- 2Bir ədədin bölənləri sonludur (məhduddur); ən böyük bölən ədədin özüdür, ən kiçik bölən isə -dir.
- 3 ədədinin bölünənləri (qatları) — ardıcıllığıdır; bu sıra sonsuzdur və ən kiçik bölünən -nın özüdür.
- 4 ədədi hər natural ədədin böləni, hər ədəd isə özünün həm böləni, həm də bölünənidir (qatıdır).
- 5Bölən axtararkən ədədi nəyə bölmək mümkün olduğuna, bölünən (qatı) axtararkən isə ədədi nəyə vurduğumuza baxırıq.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir