Qarışıq ədədlərin bölünməsi
Əvvəl düzgün olmayan kəsrə çevir, sonra tərsə vur.
Qarışıq ədədləri bölmək üçün əvvəlcə hər iki ədədi düzgün olmayan kəsrə çeviririk: tam hissəni məxrəcə vurub kəsr hissəsinin payını əlavə edirik və nəticəni həmin məxrəc üzərində yazırıq. Sonra bölmə əməlini vurmaya çeviririk — bunun üçün ikinci kəsrin (bölənin) tərsini alırıq, yəni payını və məxrəcini yerini dəyişdiririk, sonra birinci kəsrlə vururuq. Bu qayda niyə doğrudur? Çünki bir ədədi -yə bölmək, onu -yə vurmaqla eynidir — kəsri bölmək əvəzinə onun tərsinə vurmaq həmişə eyni nəticəni verir. Alınan hasili mümkünsə ixtisar edir, lazım gələrsə yenidən qarışıq ədədə çeviririk. Diqqət: bölünən tam ədəd və ya sadə kəsr də ola bilər — onda sadəcə onu 1 məxrəcli kəsr kimi qəbul edirik. Tənliklərdə naməlum bölünəni tapmaq üçün hasili böləninə vurmaq, naməlum böləni tapmaq üçün isə bölünəni hasilə bölmək kifayətdir. Cavabı yoxlamaq üçün alınan qiyməti bölənə vurub bölünəni almaq olar — bu, hesablamanın düzgünlüyünü təsdiqləyən sadə bir üsuldur. Bütün tapşırıqlarımızda nəticə mənfi olmadığından yalnız müsbət (və ya sıfır) kəsr və qarışıq ədədlərlə işləyirik.
Məsələn: .
Qaydalar
- 1Bölməyə başlamazdan əvvəl hər iki qarışıq ədədi düzgün olmayan kəsrə çevirin: .
- 2Bölmək üçün ikinci kəsrin (bölənin) tərsini alın — payını və məxrəcini yerini dəyişdirin.
- 3Bölməni tərsinə vurma ilə əvəz edin: .
- 4Vurduqdan sonra alınan kəsri ixtisar edin və lazım gələrsə qarışıq ədədə çevirin.
- 5Tam ədəd bölünən və ya bölən olarsa, onu 1 məxrəcli kəsr kimi qəbul edib eyni qaydanı tətbiq edin.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir