Adi kəsrlərin bölünməsi
Tərs kəsrə vurma qaydası.
Adi kəsri başqa bir kəsrə bölmək üçün toplama və çıxmadan tamamilə fərqli bir yol izləyirik: bölməni vurmaya çeviririk. Bunun üçün ikinci kəsrin (bölənin) tərsini — surət və məxrəcin yerini dəyişməsi ilə alınan kəsri — tapırıq və birinci kəsri (bölünəni dəyişmədən) həmin tərsə vururuq: . Bir ədədlə onun tərsinin hasili həmişə olur; bu cür ədəd cütlərinə «qarşılıqlı tərs ədədlər» deyilir, məsələn ilə bir-birinin tərsidir. Kəsri natural ədədə bölmək üçün həmin ədədi tərsinə () çevirib vururuq, natural ədədi kəsrə bölmək üçün isə ədədi kəsri kimi yazıb kəsrin tərsinə vururuq. Toplama və çıxmadan fərqli olaraq, bölmədə kəsrləri ortaq məxrəcə gətirməyə ehtiyac yoxdur — hər iki kəsr istənilən məxrəclə ola bilər. Hesablamadan sonra alınan kəsr mümkün qədər ixtisar olunur, düzgün olmayan kəsr çıxarsa isə qarışıq ədədə çevrilir. Diqqət: bölən heç vaxt sıfır ola bilməz, çünki sıfırın tərsi yoxdur; V sinifdə bütün nəticələr isə mənfi olmayan ədədlərdir.
Məsələn: .
Qaydalar
- 1İki kəsri bölmək üçün birinci kəsri ikinci kəsrin tərsinə vururuq: .
- 2Bir kəsrin tərsi onun surət və məxrəcinin yerini dəyişməsi ilə alınır; kəsrlə öz tərsinin hasili həmişə -ə bərabərdir (qarşılıqlı tərs ədədlər).
- 3Kəsri natural ədədə bölmək üçün həmin ədədi tərsinə () çevirib vururuq: .
- 4Natural ədədi kəsrə bölmək üçün ədədi kəsri kimi yazıb, kəsrin tərsinə vururuq.
- 5Bölmənin nəticəsi mümkün qədər ixtisar olunur; düzgün olmayan kəsr alınarsa qarışıq ədədə çevrilir; nəticə heç vaxt mənfi olmur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir