Qarışıq ədədlərin toplanması
Tam və kəsr hissələrin toplanması.
Qarışıq ədədləri toplayarkən ən rahat yol tam hissələri öz aralarında, kəsr hissələri isə öz aralarında ayrıca toplamaqdır; bu üsul hesablamanı sadə addımlara bölür və səhv ehtimalını azaldır. Kəsr hissələrin məxrəci fərqlidirsə, əvvəlcə onları ümumi məxrəcə gətirmək lazımdır, çünki yalnız eyni məxrəcli kəsrlərin surətlərini birbaşa toplamaq olar — məxrəclər özləri toplanmır, dəyişməz qalır. Kəsrləri topladıqdan sonra nəticə bəzən düzgün olmayan kəsr ola bilər, yəni surət məxrəcə bərabər və ya ondan böyük çıxa bilər; bu halda həmin kəsri qarışıq ədədə çeviririk və alınan tam hissəni əvvəlki tam hissələrin cəminə əlavə edirik. Toplananların hər ikisi müsbət olduğu üçün cəm həmişə sıfırdan böyükdür. Axırıncı addım kimi kəsr hissəni mütləq ixtisar edin ki, cavab ən sadə formada qalsın; nəticəni tam hissələrin təxmini cəmi ilə müqayisə edərək yoxlamaq faydalıdır.
Məsələn: toplayarkən əvvəlcə tamları: , sonra kəsrləri: tapırıq; bu tam hissəni əvvəlki cəmə əlavə edirik: .
Qaydalar
- 1Tam hissələri ayrıca, kəsr hissələri isə ayrıca toplayın.
- 2Kəsr hissələrin məxrəci fərqlidirsə, toplamadan əvvəl onları ümumi məxrəcə gətirin.
- 3Kəsr hissələrin cəmi düzgün olmayan kəsr alınarsa (surət ≥ məxrəc), onu qarışıq ədədə çevirib alınan tam hissəni əvvəlki tamların cəminə əlavə edin.
- 4Son nəticədə kəsr hissəni mütləq ixtisar edərək ən sadə formaya gətirin.
- 5Toplamanın nəticəsini yoxlamaq üçün tam hissələri təxmini toplayıb cavabın real qiymətə uyğun olub-olmadığını yoxlayın.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir