Qarışıq ədədlərin vurulması
Əvvəl düzgün olmayan kəsrə çevir.
Qarışıq ədədləri vurarkən ən etibarlı üsul hər iki ədədi əvvəlcə düzgün olmayan kəsrə çevirməkdir: tam hissəni məxrəcə vurub surətə əlavə edirik, məxrəc isə dəyişmədən qalır. Qarışıq ədəd əslində tam ədədlə kəsrin CƏMİdir, ona görə tam və kəsr hissələrini ayrı-ayrılıqda vurmaq SƏHVDİR — bu üsul yanlış nəticə verir, çünki hasil yalnız düzgün olmayan kəsrlərin vurulması yolu ilə düzgün alınır. Hər iki ədəd düzgün olmayan kəsrə çevrildikdən sonra sadə qaydanı tətbiq edirik: surətləri öz aralarında, məxrəcləri öz aralarında vururuq. Böyük ədədlərlə işləməmək üçün vurmadan əvvəl, mümkün olduqda, bir kəsrin surəti ilə digərinin məxrəcini ortaq vuruğa bölərək ixtisar etmək faydalıdır. Alınan hasil düzgün olmayan kəsrdirsə, onu yenidən qarışıq ədədə və ya tam ədədə çeviririk, sonra isə kəsr hissəni mütləq ixtisar edirik ki, cavab ən sadə formada qalsın. Vurulan hər iki ədəd müsbət olduğundan hasil də həmişə sıfırdan böyükdür; nəticəni tam hissələrin təxmini hasili ilə müqayisə edərək yoxlamaq faydalıdır.
Məsələn: .
Qaydalar
- 1Hər qarışıq ədədi vurmadan əvvəl düzgün olmayan kəsrə çevirin: tam hissəni məxrəcə vurub surətə əlavə edin.
- 2Tam və kəsr hissələrini ayrı-ayrılıqda vurmaq SƏHVDİR — əvvəlcə mütləq düzgün olmayan kəsrə keçin.
- 3Düzgün olmayan kəsrləri vuraraq surətləri öz aralarında, məxrəcləri isə öz aralarında vurun.
- 4Mümkün olduqda, vurmadan əvvəl çarpaz ixtisar edərək hesablamanı asanlaşdırın.
- 5Hasili ixtisar edin və lazım gəldikdə yenidən qarışıq ədədə və ya tam ədədə çevirin; nəticə həmişə sıfırdan böyük olmalıdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir