m5-3.6· Fəsil 3: Onluq kəsrlər· ~13 dəq

Məsələ və misallar

Onluq kəsrlərlə qarışıq məsələlər.

Bu dərsdə əvvəlki mövzularda öyrəndiyimiz onluq kəsr bacarıqlarını — müqayisə, yuvarlaqlaşdırma, adi kəsrdən onluq kəsrə (və əksinə) çevirmə, toplama və çıxma — bir yerdə, real həyat məsələlərində tətbiq edirik. Pul (manat və qəpik) və ölçü (metr, kiloqram, litr) ilə bağlı ədədlər çox vaxt onluq kəsr şəklində verilir, ona görə də əvvəlcə hansı əməliyyatın tələb olunduğunu — müqayisəmi, yuvarlaqlaşdırmamı, çevirməmi, yoxsa toplama və ya çıxmanı — düzgün müəyyənləşdirmək vacibdir. Toplama və çıxma aparanda vergülləri bir-birinin altına yazmaq, çatışmayan mərtəbələri sıfırla tamamlamaq və lazım gəldikdə tamdan borc götürmək unudulmamalıdır. Adi kəsri onluğa çevirmək üçün məxrəci 1010, 100100 və ya 10001000-ə gətirmək, yaxud surəti məxrəcə bölmək kifayətdir. Hər addımda alınan nəticənin real vəziyyətə uyğun, mənfi olmayan ədəd olduğunu yoxlamaq lazımdır.

📌Nümunə

Məsələn: Aynur 3,753{,}75 manatlıq pendir və 2,42{,}4 manatlıq çörək alıb; ümumi xərci 3,75+2,4=6,153{,}75+2{,}4=6{,}15 manatdır, 1010 manatdan verdiyi qalıq isə 10−6,15=3,8510-6{,}15=3{,}85 manatdır.

Qaydalar

  1. 1Onluq kəsrləri müqayisə edərkən əvvəlcə mərtəbələrin sayını sıfırlarla bərabərləşdirin, sonra soldan sağa mərtəbə-mərtəbə müqayisə edin.
  2. 2Yuvarlaqlaşdırarkən tələb olunan mərtəbədən sonrakı rəqəmə baxın: o rəqəm 55 və ya ondan böyükdürsə yuxarı, kiçikdirsə aşağı yuvarlaqlaşdırın.
  3. 3Adi kəsri onluq kəsrə çevirmək üçün məxrəci 1010, 100100 və ya 10001000 etməyə çalışın, ya da surəti məxrəcə bölün.
  4. 4Toplama və çıxmada vergülləri bir-birinin altına yazın, çatışmayan mərtəbələri sıfırla tamamlayın və lazım gəldikdə tamdan borc götürün.
  5. 5Pul və ölçü məsələlərində alınan nəticənin real vəziyyətə uyğun, mənfi olmayan ədəd olduğunu yoxlayın.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq