m5-4.4· Fəsil 4: Həndəsə· ~13 dəq
Paralelepipedin səthi və kubun həcmi
Düzbucaqlı paralelepiped və kub — səth və həcm.
Düzbucaqlı paralelepiped üç ölçüsü olan — uzunluğu (a), eni (b) və hündürlüyü (c) olan fiqurdur; onun 6 üzü, 12 kənarı və 8 küncu var. Paralelepipedin tam səth sahəsini tapmaq üçün bütün 6 düzbucaqlı üzün sahələrinin cəmini hesablayırıq: S = 2·(a·b + b·c + a·c). Həcm isə üç ölçünün hasilidir: V = a·b·c. Kub paralelepipedin xüsusi halıdır — bütün kənarları bərabərdir (a = b = c). Ona görə kubun səth sahəsi S = 6·a², həcmi isə V = a³ olur. Həcm sm³ (kubsentimetr) və ya m³ (kubmetr) ilə ölçülür; 1 m³ = 1 000 000 sm³.
📌Nümunə
Məsələn: kənarı 3 sm olan kubun həcmi V = 3³ = 27 sm³, tam səth sahəsi isə S = 6·3² = 6·9 = 54 sm²-dir.
Qaydalar
- 1Düzbucaqlı paralelepipedin tam səth sahəsi: S = 2·(a·b + b·c + a·c), burada a, b, c — ölçüləridir.
- 2Düzbucaqlı paralelepipedin həcmi: V = a·b·c (uzunluq, en, hündürlük hasilinə bərabərdir).
- 3Kubun tam səth sahəsi: S = 6·a² (6 bərabər kvadrat üzün sahəsi).
- 4Kubun həcmi: V = a³ (kənarın kubuna bərabərdir).
- 5Həcm vahidləri: 1 m³ = 1 000 000 sm³; vahidi mətndən ayır, cavabı yalnız rəqəmlə yaz.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir