m5-5.3· Fəsil 5: Faiz və ifadələr· ~13 dəq

Koordinat cütləri və asılılıqlar

I rübdə nöqtə; cədvəllə verilən qanunauyğunluq.

Koordinat cütü (x; y) iki ədəddən ibarətdir: birinci ədəd x — üfüqi oxdakı (absis oxu) mövqeyi, ikinci ədəd y — şaquli oxdakı (ordinat oxu) mövqeyi göstərir. Koordinat müstəvisinin I rübündə hər iki koordinat mənfi olmayandır (x ≥ 0 və y ≥ 0). Nöqtəni qoymaq üçün əvvəl x boyunca sağa gedilir, sonra y boyunca yuxarı qalxılır. Nöqtənin koordinatlarını oxumaq üçün isə əksinə — nöqtədən ox istiqamətlərini izləyib hər oxdakı ədədi tapırıq. Cədvəllə verilən asılılıqda x-dəyərləri sütunda verilir, ona uyğun y-dəyərləri isə müəyyən bir qanunauyğunluqla dəyişir; həmin qanunauyğunluğu tapıb cədvəli davam etdirmək olar.

📌Nümunə

Məsələn: A(3; 5) nöqtəsini qoymaq üçün üfüqi ox boyunca 3 addım irəli, sonra şaquli ox boyunca 5 addım yuxarı gedirik.

Qaydalar

  1. 1Koordinat cütü (x; y) yazılışında birinci ədəd absis (üfüqi), ikinci ədəd ordinat (şaquli) oxunu göstərir.
  2. 2I rübdə hər iki koordinat mənfi olmayandır: x ≥ 0 və y ≥ 0.
  3. 3Nöqtəni qoymaq üçün əvvəl x boyunca sağa get, sonra y boyunca yuxarı qalx.
  4. 4Nöqtənin koordinatlarını oxumaq üçün nöqtədən oxlara perpendikulyar endir — absis oxundakı dəyər x, ordinat oxundakı dəyər y olur.
  5. 5Cədvəldəki qanunauyğunluğu tapmaq üçün ardıcıl y-dəyərlərinin fərqini və ya x ilə y arasındakı əlaqəni araşdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir