m5-5.4· Fəsil 5: Dəyişəni olan ifadələr. Tənlik. Bərabərsizlik· ~13 dəq

Tənlik qurmaqla məsələ həlli

Mətn → tənlik → həll → yoxlama.

Mətn məsələsini tənliklə həll etmək üçün əvvəlcə məsələdəki naməlum kəmiyyəti müəyyənləşdirib onu xx hərfi ilə işarə edirik. Sonra mətndəki şərtləri riyazi dilə çevirərək tənlik qururuq: «cəmi», «əlavə etsək» sözləri toplamaya (++), «fərqi», «azdır» sözləri çıxmaya (-), «qat», «dəfə» sözləri isə vurmaya uyğun gəlir. Tənliyi qurduqdan sonra məchulun tapılması qaydaları ilə (toplananı, çıxılanı, hasili tapma) onu addım-addım həll edirik. Əgər məsələdə iki və ya üç ardıcıl natural ədəd axtarılırsa, kiçik ədədi xx ilə işarə edib digərlərini x+1x+1, x+2x+2 kimi ifadə etmək faydalıdır. Həllin sonunda tapılan qiyməti mütləq yoxlamaq lazımdır: onu tənlikdə xx yerinə qoyub bərabərliyin doğru olub-olmadığına və nəticənin mətnə uyğun (natural, mənfi olmayan) ədəd olduğuna baxırıq; yalnız bundan sonra cavabı mətnə uyğun şəkildə yazırıq.

📌Nümunə

Məsələn: iki ardıcıl natural ədədin cəmi 2525-dirsə, kiçik ədədi xx, böyüyünü x+1x+1 işarə edib x+(x+1)=25x+(x+1)=25 tənliyini qururuq, sadələşdirib 2x+1=252x+1=25, 2x=242x=24, x=12x=12 tapırıq — deməli ədədlər 12121313-dür; yoxlama: 12+13=2512+13=25, doğrudur.

Qaydalar

  1. 1Məsələdəki naməlum kəmiyyəti xx hərfi ilə işarə edin və mətni riyazi ifadəyə çevirin.
  2. 2«Cəmi», «əlavə» sözləri toplamaya (++), «fərqi», «azdır» sözləri çıxmaya (-), «qat», «dəfə» sözləri isə vurmaya uyğun gəlir.
  3. 3İki ardıcıl natural ədəd axtarılırsa, kiçiyini xx, böyüyünü x+1x+1 ilə işarə edərək tək tənlik qurun.
  4. 4Tənliyi məchulun tapılması qaydaları ilə addım-addım həll edin: əməliyyatları tərs ardıcıllıqla yerinə yetirin.
  5. 5Tapılan qiyməti tənlikdə xx yerinə qoyaraq yoxlayın və nəticənin mənfi olmayan, mətnə uyğun ədəd olduğuna əmin olun.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir