m5-5.5· Fəsil 5: Dəyişəni olan ifadələr. Tənlik. Bərabərsizlik· ~13 dəq

Bərabərsizliklər

Sadə bərabərsizliklər və natural həllər.

Bərabərsizlik iki ifadəni >> (böyükdür), << (kiçikdir), \ge (böyük və ya bərabərdir) və ya \le (kiçik və ya bərabərdir) işarələri ilə müqayisə edir. Bu mövzuda dəyişənin yerinə yalnız NATURAL (mənfi olmayan) ədədləri, yəni 0,1,2,3,0,1,2,3,\dots ədədlərini qoyuruq. x>3x>3 bərabərsizliyinin natural həlləri 4,5,6,4,5,6,\dots silsiləsidir, çünki 33 özü sərhəd olub daxil edilmir; halbuki x3x\ge3 yazsaq, 33 özü də həllərə qoşulur, yəni 3,4,5,3,4,5,\dots alınır. Beləliklə, >><< işarələri sərhədi kənarda saxlayır, \ge\le işarələri isə sərhədi daxil edir. Bəzən dəyişən iki şərtə eyni anda tabe olur — belə ikitərəfli bərabərsizlikdə həllər sonlu siyahı təşkil edir. Həlləri aydın görmək üçün ədəd oxunda müvafiq aralığı işarələmək faydalıdır: açıq (boş) nöqtə sərhədin daxil olmadığını, dolu (bərk) nöqtə isə daxil olduğunu bildirir.

📌Nümunə

Məsələn: 2<x62<x\le6 bərabərsizliyinin natural həllərini tapmaq üçün 22-dən böyük, 66-dan isə kiçik və ya ona bərabər olan ədədləri sadalayırıq: 3,4,5,63,4,5,6 — beləliklə bu bərabərsizliyin dörd natural həlli var.

Qaydalar

  1. 1>> işarəsi 'böyükdür', << işarəsi isə 'kiçikdir' deməkdir; sərhəd ədəd bu iki halda həllərə DAXİL DEYİL.
  2. 2\ge işarəsi 'böyük və ya bərabərdir', \le işarəsi isə 'kiçik və ya bərabərdir' deməkdir; sərhəd ədəd bu iki halda həllərə DAXİLDİR.
  3. 3V sinifdə bərabərsizliklərin yalnız natural (mənfi olmayan) həllərini axtarırıq: 0,1,2,3,0,1,2,3,\dots.
  4. 4İkitərəfli bərabərsizlikdə (a<x<ba<x<b və oxşar formalarda) dəyişən HƏR İKİ şərtə eyni zamanda cavab verməlidir.
  5. 5Ədəd oxunda açıq (boş) nöqtə sərhədin daxil olmadığını, dolu (bərk) nöqtə isə daxil olduğunu göstərir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir