m5-6.5· Fəsil 6: Müstəvi fiqurlar· ~13 dəq

Düzbucaqlı və düzbucaqlı üçbucaqdan təşkil olunmuş fiqurun sahəsi

Mürəkkəb fiqurun hissələrə ayrılması.

Düzbucaqlı və düzbucaqlı üçbucaqdan təşkil olunmuş mürəkkəb fiqurun sahəsini tapmaq üçün fiquru artıq tanıdığımız sadə fiqurlara — düzbucaqlıya və düzbucaqlı üçbucağa — ayırırıq. Əvvəlcə düzbucaqlı hissənin sahəsini S=a⋅bS=a\cdot b düsturu ilə, sonra üçbucaq hissənin sahəsini S=12⋅c⋅hS=\frac{1}{2}\cdot c\cdot h düsturu ilə hesablayırıq (burada cc və hh üçbucağın iki kateti, yəni bir-birinə perpendikulyar tərəfləridir). Bu iki nəticəni tapdıqdan sonra, adətən onları TOPLAYIRIQ ki, fiqurun ümumi sahəsi alınsın: S=a⋅b+12⋅c⋅hS=a\cdot b+\frac{1}{2}\cdot c\cdot h. Bəzi məsələlərdə isə üçbucaq hissə fiqurdan kəsilib çıxarılır (məsələn, torpaq sahəsindən yol üçün ayrılan hissə) — belə hallarda toplama yox, ÇIXMA aparılır. Üçbucağın sahəsini hesablayanda 12\frac{1}{2} vurmağı unutmaq ən çox rast gəlinən səhvdir, ona görə hər addımı diqqətlə yoxlamaq lazımdır. Nəticə heç vaxt mənfi olmur.

📌Nümunə

Məsələn: tərəfləri 66 sm və 55 sm olan düzbucaqlıya kateti 66 sm, digər kateti 44 sm olan düzbucaqlı üçbucaq bitişikdirsə, düzbucaqlının sahəsi 6⋅5=306\cdot5=30 sm², üçbucağın sahəsi 12⋅6⋅4=12\frac{1}{2}\cdot6\cdot4=12 sm², fiqurun ümumi sahəsi isə 30+12=4230+12=42 sm²-dir.

Qaydalar

  1. 1Mürəkkəb fiquru tanış sadə fiqurlara — düzbucaqlı və düzbucaqlı üçbucağa — ayırın.
  2. 2Düzbucaqlı hissənin sahəsi: S=a⋅bS=a\cdot b (tərəflərin hasili).
  3. 3Düzbucaqlı üçbucaq hissənin sahəsi: S=12⋅c⋅hS=\frac{1}{2}\cdot c\cdot h (katetlərin hasilinin yarısı) — 12\frac{1}{2}-ni unutmayın.
  4. 4Adətən hissələrin sahələrini TOPLAYIN; əgər üçbucaq hissə fiqurdan kəsilib çıxarılıbsa, ÇIXIN.
  5. 5Yoxlama: ümumi sahə heç vaxt mənfi olmur və hər zaman ən azı bir hissənin sahəsindən böyükdür.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq