Oturacağı düzbucaqlı üçbucaq olan düz prizmanın səthinin sahəsi
İki oturacaq + yan üzlər.
Oturacağı düzbucaqlı üçbucaq olan düz prizmanın tam səthinin sahəsini tapmaq üçün əvvəlcə onun iki OTURACAQDAN (yuxarı və aşağı düzbucaqlı üçbucaqlardan) və üç YAN ÜZDƏN (düzbucaqlılardan) ibarət olduğunu unutmamalıyıq. Oturacaq düzbucaqlı üçbucaq olduğundan onun sahəsi düsturu ilə hesablanır (burada və — katetlərdir); iki eyni oturacağın ümumi sahəsi isə -yə bərabərdir. Yan üzlərin ümumi sahəsi isə oturacağın PERİMETRİ ilə prizmanın HÜNDÜRLÜYÜNÜN (uzunluğunun) hasilinə bərabərdir: . Beləliklə, tam səthin sahəsi düsturu ilə tapılır; bu düstur praktikada, məsələn, üçbucaq en kəsiyi olan çadır və ya metal profil kimi əşyaların səthini hesablamaqda faydalıdır. Hesablama apararkən əvvəlcə katetlərdən oturacağın sahəsini, üç tərəfin cəmindən isə perimetrini tapmaq, sonra yan səthi hesablayıb oturacaqların sahəsi ilə toplamaq lazımdır. Bütün ölçülər eyni vahiddə olmalı, nəticə isə mənfi olmamalıdır.
Məsələn: katetləri sm və sm, hipotenuzu sm olan düzbucaqlı üçbucaq oturacaqlı prizmanın hündürlüyü sm-dirsə, tam səthi sm²-dir.
Qaydalar
- 1Düz prizmanın tam səthinin sahəsi iki OTURACAĞIN sahəsi ilə YAN ÜZLƏRİN sahəsinin cəminə bərabərdir: .
- 2Oturacaq düzbucaqlı üçbucaq olduğundan bir oturacağın sahəsi -dir ( — katetlər); iki oturacağın ümumi sahəsi isə -yə bərabərdir.
- 3Yan üzlərin ümumi sahəsi oturacağın perimetri (, — hipotenuz) ilə prizmanın hündürlüyünün () hasilinə bərabərdir: .
- 4Tam səthin düsturu: ; hesablamada əvvəlcə oturacağın sahəsi və perimetri, sonra yan səth, ən sonda cəm tapılır.
- 5Bütün tərəf və hündürlük ölçüləri EYNİ vahiddə olmalıdır (məs. hamısı sm); nəticə sahə vahidi ilə (sm², m²) ifadə olunur və mənfi ola bilməz.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir