Düz prizmanın həcmi
Həcm oturacaq sahəsi hündürlük.
Düz prizma iki paralel və konqruyent oturacağı olan, yan üzləri isə düzbucaqlı fəza fiqurudur; onun tutduğu fəza miqdarına HƏCM deyilir və ilə işarə olunur. Ümumi qayda budur: istənilən düz prizmanın həcmi oturacağın sahəsi ilə hündürlüyün hasilinə bərabərdir, yəni . Oturacağı düzbucaqlı olan prizma KUBOİD (düzbucaqlı paralelepiped) adlanır və onun həcmi üç ölçünün hasili ilə tapılır: ; bütün tərəfləri bərabər olduqda isə KUB alınır və olur. Oturacağı düzbucaqlı üçbucaq olan prizmanın həcmini tapmaq üçün əvvəlcə oturacağın sahəsini düsturu ( və — üçbucağın katetləri) ilə hesablayır, sonra hündürlüyə vururuq: . Həcm sm³, m³ kimi kub vahidlərlə ölçülür və nəticə həmişə mənfi olmayan tam ədəd olur.
Məsələn: tərəfləri sm, sm və sm olan kuboidin həcmi sm³-dür.
Qaydalar
- 1Düz prizmanın həcmi oturacağın sahəsi ilə hündürlüyün hasilinə bərabərdir: .
- 2Kuboidin (düzbucaqlı paralelepipedin) həcmi üç ölçünün hasili ilə tapılır: .
- 3Kubun həcmi tərəfin kubuna bərabərdir: .
- 4Oturacağı düzbucaqlı üçbucaq olan prizmanın həcmi düsturu ilə hesablanır; burada və üçbucağın katetləri, isə prizmanın hündürlüyüdür.
- 5Həcm kub vahidlərlə (sm³, m³) ölçülür və nəticə həmişə mənfi olmayan tam ədəd olur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir