m5-7.6· Fəsil 7: Fəza fiqurları· ~13 dəq

Həcm vahidləri

sm³, dm³ (litr), m³ arasında çevrilmə.

Fəza fiqurlarının həcmini ölçmək üçün istifadə etdiyimiz əsas vahidlər sm³ (santimetr kub), dm³ (desimetr kub) və m³ (metr kubdur). Bu vahidlər arasındakı əlaqəni tapmaq üçün uzunluq vahidlərinin nisbətini KUBA yüksəldirik: 1dm=10sm1\,\text{dm}=10\,\text{sm} olduğundan 1dm3=103=1000sm31\,\text{dm}^3=10^3=1000\,\text{sm}^3; eləcə də 1m=10dm1\,\text{m}=10\,\text{dm} olduğundan 1m3=103=1000dm31\,\text{m}^3=10^3=1000\,\text{dm}^3-dür. Bu iki addımı birləşdirsək, 1m3=1000dm3=1000000sm31\,\text{m}^3=1000\,\text{dm}^3=1000000\,\text{sm}^3 alınır. Maye və məhsul tutumunu ölçmək üçün gündəlik həyatda işlətdiyimiz LİTR vahidi isə düz 1dm31\,\text{dm}^3-ə bərabərdir, yəni 1dm3=11\,\text{dm}^3=1 litrdir; su butulkaları, süd paketləri və ya benzin çənləri məhz litrlə ölçüldüyü üçün bu əlaqə praktikada çox faydalıdır. Əvvəlki dərslərdə öyrəndiyimiz vahid çevrilmələri ilə müqayisə etsək, maraqlı bir qanunauyğunluq görürük: uzunluq vahidləri arasında 1010-a, sahə vahidləri arasında 100100-ə, həcm vahidləri arasında isə 10001000-ə vururuq və ya bölürük — çünki uzunluq bir ölçüdür, sahə iki ölçünün, həcm isə üç ölçünün hasilidir. Kiçik vahiddən böyüyə keçərkən (sm³→dm³ və ya dm³→m³) BÖLMƏ, böyük vahiddən kiçiyə keçərkən (m³→dm³ və ya dm³→sm³) isə VURMA əməlindən istifadə edirik — hər dəfə 10001000-ə. Bütün çevirmələrin nəticəsi mənfi olmayan ədəddir.

📌Nümunə

Məsələn: 5dm35\,\text{dm}^3 nə qədər sm3\text{sm}^3-dür? 1dm3=1000sm31\,\text{dm}^3=1000\,\text{sm}^3 olduğundan 5dm3=5×1000=5000sm35\,\text{dm}^3=5\times1000=5000\,\text{sm}^3-dür.

Qaydalar

  1. 11dm3=1000sm31\,\text{dm}^3=1000\,\text{sm}^3 (çünki 1dm=10sm1\,\text{dm}=10\,\text{sm}103=100010^3=1000).
  2. 21m3=1000dm31\,\text{m}^3=1000\,\text{dm}^3 (çünki 1m=10dm1\,\text{m}=10\,\text{dm}103=100010^3=1000).
  3. 31m3=1000000sm31\,\text{m}^3=1000000\,\text{sm}^3 (iki addımı birləşdirməklə: 1000×10001000\times1000).
  4. 41dm3=11\,\text{dm}^3=1 litr — LİTR tutum vahididir və düz 1dm31\,\text{dm}^3-ə bərabərdir.
  5. 5Kiçik vahiddən böyüyə keçərkən BÖLMƏ, böyük vahiddən kiçiyə keçərkən isə VURMA əməlindən istifadə edin (hər addımda 10001000-ə).

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir