bio6-3.6· III Bölmə: Bitkilərin vegetativ orqanları· ~12 dəq

Kökün quruluşu. Kökün növləri və sistemləri

Kök tükcükləri, əsas/yan/əlavə kök, kök sistemləri.

Kök bitkinin torpaq altında inkişaf edən əsas vegetativ orqanıdır; o, bitkini torpağa bərkidir, suyu və mineral maddələri torpaqdan mənimsəyərək gövdəyə doğru daşıyır. Kökün üç əsas növü var: əsas kök toxumun rüşeym kökcüyündən inkişaf edir; yan köklər əsas kökdən budaqlanaraq çıxır; əlavə köklər isə gövdə və ya yarpaqdan əmələ gəlir. Kökün uc hissəsində yerləşən nazik çıxıntılar — kök tükcükləri — suyun və mineral maddələrin sorulmasını təmin edir. Bitkilərdə köklərin birlikdə əmələ gətirdiyi topluya kök sistemi deyilir. İki əsas kök sistemi fərqləndirilir: oxvari (özək) kök sistemində yaxşı inkişaf etmiş bir güclü əsas kök üstünlük təşkil edir — bu sistem ikiləpəli bitkilər üçün səciyyəvidir. Lifvari kök sistemində isə əsas kök zəif inkişaf edir, çoxlu sayda nazik köklər bir dəstə əmələ gətirir — bu sistem birləpəli bitkilərə aiddir.

📌Nümunə

Məsələn: lobya bitkisini torpaqdan ehtiyatla çıxarsaq, bir mərkəzi qalın oxun ətrafında budaqlanan yan kökləri görərik — bu, oxvari kök sisteminin tipik nümunəsidir.

Qaydalar

  1. 1Kök bitkini torpağa bərkidən, su və mineral maddələri mənimsəyən vegetativ orqandır.
  2. 2Kökün üç növü var: əsas kök (toxumun kökcüyündən), yan kök (əsas kökdən budaqlanan) və əlavə kök (gövdə/yarpaqdan çıxan).
  3. 3Kök tükcükləri kökün uc hissəsində yerləşən nazik çıxıntılardır; onlar suyun və mineral maddələrin torpaqdan sorulmasını təmin edir.
  4. 4Oxvari (özək) kök sistemi bir güclü əsas kökə malikdir; ikiləpəli bitkilər üçün səciyyəvidir.
  5. 5Lifvari kök sistemində əsas kök zəif inkişaf edir, çoxlu nazik köklər dəstə əmələ gətirir; birləpəli bitkilərə aiddir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir