bio6-4.1· IV Bölmə: Bitkilərin generativ orqanları· ~13 dəq

Çiçək

Çiçəyin hissələri: ləçək, kasa, erkəkcik, dişicik.

Çiçək — çiçəkli bitkilərin cinsi çoxalma orqanıdır. Çiçəyin əsas hissələri bunlardır: ÇİÇƏK SAPI çiçəyi gövdəyə bağlayır, su və mineral maddələrin çiçəyə daşınmasını təmin edir. ÇİÇƏKYATAĞI — çiçək sapının genişlənmiş uc hissəsidir, bütün digər çiçək hissələri onun üzərində dairəvi düzülüşlə yerləşir. KASAYARPAQLARI (kasa) — adətən yaşıl rəngli, çiçəyin ən xarici örtüyünü təşkil edir; əsas funksiyası çiçəyi qönçə halında zədələnmədən, soyuqdan və həşəratlardan qorumaqdır. LƏÇƏKLƏR (tac yarpaqları) — kasadan daxildə yerləşir, adətən parlaq rəngli və ətirli olub tozlayıcı həşəratları (arı, kəpənək) cəlb edir. ERKƏKCİKLƏR — kişi cinsiyyət orqanıdır; hər erkəkcik tozcuq kisəsindən ibarətdir, burada POLLEN (tozcuq) əmələ gəlir. DİŞİCİK — qadın cinsiyyət orqanıdır; üç əsas hissədən — ağızcıq (yuxarıdakı yapışqan ucluq), sütuncuq (nazik boru) və yumurtalıqdan (toxum tomurcuqları yerləşir) ibarətdir. Həm erkəkcik, həm də dişicik daşıyan çiçəklər İKİCİNSLİ (məsələn, alma, gilas, qızılgül), yalnız erkəkcik VƏ YA yalnız dişicik daşıyan çiçəklər isə BİRCİNSLİ (məsələn, xiyar, balqabaq) adlanır.

📌Nümunə

Məsələn: qızılgül çiçəyinin mərkəzində bir dişicik, onun ətrafında isə çoxlu erkəkcik yerləşir — bu çiçək ikicinslidir, hər iki cinsiyyət orqanına malikdir.

Qaydalar

  1. 1Çiçək bitkinin CİNSİ ÇOXALMA orqanıdır; əsas hissələri xaricdən daxilə: kasa → tac (ləçəklər) → erkəkcik → dişicik ardıcıllığı ilə düzülür.
  2. 2Erkəkcik — KİŞİ cinsiyyət orqanıdır; tozcuq kisəsində POLLEN (tozcuq) əmələ gətirir. Dişicik — QADIN cinsiyyət orqanıdır; ağızcıq, sütuncuq və yumurtalıqdan ibarətdir, yumurtalıqda TOXUM TOMURCUQLARI yerləşir.
  3. 3Kasa (kasayarpaqları) adətən YAŞIL olub çiçəyin ən xarici örtüyüdür — qönçəni qoruyur. Ləçəklər (tac) adətən RƏNGLİ olub kasadan DAXİLDƏ yerləşir — tozlayıcı həşəratları cəlb edir. İkisini qarışdırmayın.
  4. 4Çiçəklər İKİCİNSLİ (həm erkəkcik, həm dişicik — məsələn, alma, gilas) və ya BİRCİNSLİ (yalnız erkəkcik VƏ YA yalnız dişicik — məsələn, xiyar, balqabaq) olur.
  5. 5Çiçək sapı çiçəyi gövdəyə bağlayır; çiçəkyatağı isə sapın genişlənmiş ucudur — kasa, tac, erkəkcik və dişicik MƏHZ onun üzərində yerləşir. Dişiciyin ağızcığının yapışqan olması tozcuq dənələrini tutub saxlamaq üçündür.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq