bio6-4.2· IV Bölmə: Bitkilərin generativ orqanları· ~13 dəq

Çiçək qrupları

Sadə və mürəkkəb çiçək qrupları (topa).

Təbiətdə bəzi bitkilərin çiçəkləri bir-bir, tək halda yerləşsə də (məsələn, lalə, qızılgül), bir çox bitkidə çiçəklər qrup — TOPA şəklində düzülür. Çiçəklərin qrup halında düzülməsi tozlanma ehtimalını artırır: bir yerdə çoxlu çiçək olması həşəratları daha asan cəlb edir. Sadə çiçək qruplarının dörd əsas tipi vardır: SALXIM — çiçəklər ümumi oxda öz sapları ilə düzülür (məsələn, leyləkburnu, inciçiçəyi); SÜNBÜL — çiçəklər sapsız, birbaşa ümumi oxda oturur (məsələn, buğda, bağayarpağı); ŞƏTİR — bütün çiçək sapları bir nöqtədən çıxır, uzunluqları təxminən bərabərdir (məsələn, dəvədabanı, soğan); SƏBƏT — kiçik çiçəklər yastılaşmış, genişləmiş çiçəkyatağında sıx yerləşir (məsələn, günəbaxan, çobanyastığı). Çiçək qrupları sadə (bir ümumi oxda) və mürəkkəb (ox budaqlanır, hər budaqda öz qrupu yaranır) olur.

📌Nümunə

Məsələn: buğdanın sünbülü sadə çiçək qrupudur — hər çiçəkcik birbaşa ümumi oxda sapsız oturur, yuxarıdan aşağı sıra ilə düzülmüşdür.

Qaydalar

  1. 1Bir çox bitkidə çiçəklər tək-tək deyil, ÇİÇƏK QRUPLARI (topa) şəklində düzülür — bu, tozlanma ehtimalını artırır; bir yerdə çoxlu çiçək daha çox həşəratı cəlb edir.
  2. 2SALXIM: çiçəklər ümumi oxda UZUN SAPLARLA düzülür (məs. leyləkburnu, inciçiçəyi). SÜNBÜL: çiçəklər SAPSIZ, birbaşa ümumi oxda oturur (məs. buğda, bağayarpağı). Salxımla sünbülü fərqləndirən əsas əlamət — SAPIN olub-olmamasıdır.
  3. 3ŞƏTİR: bütün çiçək sapları BİR NÖQTƏDƏN çıxır və təxminən BƏRABƏR UZUNLUQDA olur (məs. dəvədabanı, soğan). SƏBƏT: kiçik çiçəklər YASTILAŞMIŞ çiçəkyatağında SIX yerləşir (məs. günəbaxan, çobanyastığı). Səbəti şətirlə qarışdırmayın — səbətdə çiçəklər sıx yastı yataqda, şətirdə isə saplar bir nöqtədən ayrılır.
  4. 4Tək-tək çiçəklər çiçək qrupu əmələ gətirmir — hər bitkidə YALNIZ BİR çiçək yerləşir; nümunə: lalə, qızılgül, xaşxaş. Sadə çiçək qruplarında çiçəklər bir ümumi oxda düzülür; mürəkkəb çiçək qruplarında isə ox budaqlanır.
  5. 5Buğda bitkisinin çiçək qrupu SÜNBÜL, günəbaxanınkı SƏBƏT, dəvədabanınınkı ŞƏTİR, leyləkburnununku isə SALXIMDIR. Hər bir nümunə bitkini özünəməxsus çiçək qrupu tipi ilə əlaqələndirin.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir

AsanOrtaÇətinQarışıq