Orqanizmlərin cinsi çoxalması

Cinsi çoxalma canlılar aləmində geniş yayılmış əsas çoxalma formasıdır — bu zaman İKİ valideynin (ana və ata) cinsiyyət hüceyrələri, yəni QAMETLƏRİ birləşərək yeni orqanizm əmələ gətirir. Heyvanlarda kişi qameti (sperma) ilə qadın qameti (yumurta hüceyrəsi), bitkilərdə isə tozcuq borusu ilə daşınan tozcuq nüvəsi ilə yumurta hüceyrəsi birləşir — bu prosesə MAYALANMA deyilir. Mayalanma nəticəsində əmələ gələn nəsil hər iki valideyndən əlamətlər daşıyır, lakin heç bir valideynin tam eyni deyildir — bu, genetik müxtəliflik yaradır. Cinsi çoxalmanın qeyri-cinsi çoxalmadan ən mühüm fərqi məhz budur: qeyri-cinsi çoxalmada tək valideyn iştirak edir və nəsil valideynə tam oxşardır, cinsi çoxalmada isə iki valideynin genetik materialı qarışdığı üçün nəsil fərqli olur. Bitkilərdə cinsi çoxalmanın mərhələləri ardıcıllıqla tozlanma (tozcuğun dişicik ağızcığına düşməsi), mayalanma (tozcuq nüvəsi ilə yumurta hüceyrəsinin birləşməsi) və toxumun əmələ gəlməsidir — tozlanma yalnız bir addımdır, əsl cinsi çoxalma mayalanma ilə baş verir. Genetik müxtəliflik növün dəyişən mühit şəraitinə uyğunlaşma qabiliyyətini artırır ki, bu da təbiətdə cinsi çoxalmanın geniş yayılmasının əsas səbəbidir.