Cisim və maddə

Məsələn: dəmir mismar, şüşə stəkan, taxta stol, plastik vedrə — bunların hamısı cisimdir. MADDƏ — cismin ibarət olduğu materialdır. Məsələn: dəmir, şüşə, taxta, plastik — bunlar maddədir. ƏSAS FƏRQ: maddə materialdır, cisim isə həmin materialdan hazırlanmış konkret əşyadır. «Dəmir» — maddə, «dəmir qapı» — cisim; «şüşə» — maddə, «şüşə stəkan» — cisim; «taxta» — maddə, «taxta stol» — cisim. EYNİ MADDƏDƏN MÜXTƏLİF CİSİMLƏR: eyni bir maddədən müxtəlif formalı, müxtəlif təyinatlı cisimlər hazırlamaq olar. Dəmirdən — mismar, qapı, boru, çəkic; şüşədən — stəkan, pəncərə şüşəsi, lampa, güzgü; taxtadan — stol, stul, qapı, karandaş; plastikdən — vedrə, qələm, oyuncaq, butulka. EYNİ FORMALI CİSİMLƏR MÜXTƏLİF MADDƏLƏRDƏN: eyni formalı cisimlər müxtəlif maddələrdən hazırlana bilər. Məsələn, eyni formalı qaşıq — taxta qaşıq, metal qaşıq, plastik qaşıq ola bilər. Eyni formalı stəkan — şüşə stəkan, plastik stəkan, metal stəkan. Eyni formalı boşqab — çini boşqab, plastik boşqab, metal boşqab. TƏBİİ VƏ SÜNİ CİSİMLƏR: Təbiətdə insan müdaxiləsi olmadan mövcud olan cisimlər TƏBİİ cisimlər adlanır: daş, ağac, qum dənəsi, buz parçası, alma, yumurta, çay daşı. İnsan tərəfindən yaradılan, emal edilən cisimlər isə SÜNİ cisimlər adlanır: stəkan, kompüter, dəftər, karandaş, avtomobil, telefon, qapı, pəncərə. ŞAGİRDLƏRİN ƏN ÇOX BURAXDIĞI SƏHVLƏR: 1) Maddə ilə cismi eyniləşdirmək — maddə materialdır, cisim isə konkret əşyadır. «Dəmir» deyəndə maddə, «dəmir qapı» deyəndə cisim nəzərdə tutulur. 2) İstənilən obyekti düşünmədən «cisim» adlandırmaq — cisim olmaq üçün obyektin müəyyən forma və həcmi, eləcə də konkret maddədən ibarət olması vacibdir. 3) Təbii ilə süni cismi qarışdırmaq — ağac təbii cisimdir (təbiətdə bitir), taxta stol isə süni cisimdir (insan tərəfindən hazırlanıb).